Erzurum’da 88 Bilim İnsanının İlaç Ham Maddesi Üretiminde Yeni Yöntemleryle Yolculuğu

Erzurum’da Atatürk Üniversitesi öncülüğünde yürütülen çalışmada 88 bilim insanı, tedavide kritik öneme sahip 11 grup altında ilaç etken maddelerini yeni yöntemlerle üretmeye odaklandı. Üniversite, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu’nun desteğiyle kentteki araştırmalar yaklaşık 7 ay önce başladı. Kimya laboratuvarlarının yüksek teknolojili altyapılarında yürütülen girişimde, kimya, farmakoloji, organik kimya ve moleküler biyoloji dallarından uzmanlar görev alıyor. Bu çalışmalar, stratejik nitelikteki ilaçların etken maddelerini 11 farklı grupta geliştirme hedefini taşıyor.

“Devletimiz Erzurum’a gerekli desteği veriyor” ifadesiyle Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, üretim politikalarının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyonu doğrultusunda ilerlediğini belirtti. Hacımüftüoğlu, bölgedeki ilaç ham maddesi çalışmalarının sürdüğünü ifade ederken, üniversitenin farmakoloji, organik kimya ve moleküler biyoloji gibi güçlü bölümleriyle Türkiye’nin en ileri akademik yapılarından biri olduğunu vurguladı. Sağlık Bakanlığı’nın sağladığı özel destek sayesinde bazı ham madde ürünlerinin Erzurum’da üretilmesi ve ilaç şirketlerine dağıtılması planlanıyor. Burada önemli bir strateji olduğuna değinen Rektör, 88 bilim insanıyla maliyete uygun üretim hedefi üzerinde çalıştıklarını söyledi.

Hacımüftüoğlu’na göre gruplardan her biri için en az bir ilacın geliştirilmesi hedefleniyor. Ateş düşürücü, ağrı kesici, lokal ve genel anestezi, steroidler, morfin ve kardiyoloji ilaçları gibi kategorilerin her birinden planlanan en az bir ürün, ihtiyaç halinde sunulacak. Bu doğrultuda kapsamlı bir yol haritası hazırlandı.

“Atatürk Üniversitesine fabrika verildi” ifadesiyle devam eden açıklamada, yaklaşık 100 ilaç ham maddesi üretmeyi amaçlayan çalışmaların aşamalı olarak ilerleyeceği belirtildi. Şu an için 10-11 ürün hedef olarak belirlenmiş durumda; önce laboratuvar ölçeğinde, ardından ölçek büyütülerek fabrikada tonajlı üretime geçilecek. Evyap’ın yaklaşık 10 milyon avroluk bina ve fabrika desteği sağladığı, Sağlık Bakanlığı’nın cihaz katkısında bulunduğu ve Cumhurbaşkanı onayıyla birçok bakanlığın bu projeye destek verdiği belirtildi. Projenin uzun soluklu bir girişim olduğu ve devam edeceği ifade edildi. Ayrıca ilaç ham maddesi üretimiyle ilgili patent başvurularının da yapılmaya başlandığı kaydedildi.

“İlacın kendisini değil, ham maddesini üretiyoruz” sözleriyle konuşan Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Burmaoğlu, devletin en üst düzeyinde kabul gören bu projenin, Atatürk Üniversitesi’nin güçlü kimya, farmakoloji ve diğer bölümlerinin işbirliğiyle başlatıldığını belirtti. Molekülleri sentezleyerek başlayan çalışmalar, 11 araştırma grubunu kapsayacak şekilde örgütlendirildi. Her grup sekiz öğretim üyesi, iki araştırma görevlisi ve bursiyerlerden oluşuyor. Burmaoğlu, çalışmaların temelinin mevcut hastalıkların tedavisinde kullanılan ham maddelerin yüzde 95’ini kapsayan moleküller olduğuna işaret etti. Projede önemli bir vurgu, ilacın kendisini üretmek yerine ham maddesini üretmek yönünde.