Eğin Ekmeği: Odun Ateşinde Pişen, Uzun Raf Ömrüne Sahip Geleneksel Ekmek Hakkında Öykü

Odun ateşinde pişirilen Eğin ekmeği, Erzincan’ın Kemaliye ilçesindeki Apçağa köyünden dünyaya uzanan nadide bir lezzet olarak öne çıkıyor. Az miktarda hazır maya ve kepekli buğday unu kullanılarak hazırlanan hamur, özel bir süreçle uzun süre mayalandırılıp yoğrulduktan sonra incecik açılarak fırının odun alevlerinde pişiriliyor. Bu zahmetli üretim, fırının günlük kapasitesini sınırlı tutsa da tadı ve raf ömrüyle fark yaratıyor.

Fırında yalnızca talebe göre çalışmak zorunda kalınabiliyor; yoğun dönemlerde bazı siparişler yetişemeyebiliyor ve müşteriler kaynaklı talepler bekletilebiliyor. Gurbetçiler ve Avrupa’da yaşayan vatandaşlar için de ekmek, köyden çıkmadan önce kahvaltının vazgeçilmezi haline geliyor. Coğrafi işaret tescili için Türk Patent ve Marka Kurumu’na başvuru süreci ise ekmeğin tanınırlığını artırmayı hedefliyor.

Apçağa köyünde bu özel fırını işleten Osman Özçelik, Eğin ekmeğinin Osmanlı kültürüyle köklenen bir miras olduğunu vurguluyor. Dededen kalma gelenekler ve 1990’lardan itibaren devam eden üretim, köydeki dört fırından sadece onun işletmesini güçlendiriyor. Özçelik, “İnsanlara ekmek veremediğimiz anlar olabiliyor” diyerek yoğunluk karşısında yaşanan zorlukları paylaşıyor ve ekmeğin nasıl üretildiğini detaylandırıyor: çok az miktarda maya ve kepekli buğday unu kullanıp, ince açılarak odun ateşinde pişiriyoruz; üst ve altı eşit şekilde piştiği için lezzeti de bu yüzden özel oluyor.

Ekmeğin uzun süre dayanması ve kolay hazmedilmesi, talebin artmasına yol açıyor. Kurutulduğunda yaklaşık 6 ay saklanabildiği gibi derin dondurucu da kullanılabiliyor; ısıtıldığında yeni çıkmış hissi veren bu ekmek, doğal ve lezzetli bir seçenek olarak müşterilerde karşılık buluyor. Yurt içi ve dışından gelen ziyaretçiler, özellikle gurbetçiler, köye gelerek sıcak ekmekle birlikte Erzincan tulumu, tereyağı ve balın tadını çıkarıyorlar. Ancak mevcut kapasite nedeniyle talebe yetişmekte zaman zaman güçlük yaşanıyor; eleman eksikliği de sıkıntılar arasında sayılıyor.

Ekmek kurutularak uzun süre saklanabilir; bu durum, özellikle yoğun sezonlarda ekmek talebinin artmasına etken oluyor. Köy sakinlerinden Gökhan Turhan, Eğin ekmeğinin en iyi yapıldığı yerin Apçağa’daki Osman usta olduğunu belirtirken, taze ve sıcakken peynir ve tereyağıyla tüketmenin tadını övüyor. Turhan ayrıca, ekmeğin sindirimi kolay ve lezzetli olduğunu vurguluyor. Şehriban Türker ise köye gelen yerli ve yabancı turistlerin ekmek almasını ve zaman zaman yaşanan yoğunluktan dolayı vatandaşlara yetişememeyi sözlerine ekliyor.

Kaynak: AA / Kemal Özdemir