Doğu Çatalhöyük Doğu Alanı: Ölüler Evi ve 8 Bebek Gömüsüyle Yeni Bulgular

Konya’nın Çumra ilçesinde bulunan ve Neolitik dönemin erken dönemeçlerinden biri olarak kabul edilen Doğu Çatalhöyük Doğu Alanı’nda, uzun süren kazılar sırasında önceki yıllarda belirlenen “ölüler evi” yapısının hemen yanında farklı bulgular ortaya çıktı. En büyüğü yaklaşık 6 aylık olan 8 bebek iskeleti, bu geniş arkeolojik oluşumun çevresinde ve işlevini anlamaya yönelik çalışmaların odak noktası haline geldi.

Çatalhöyük’ün UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan kalıntılarında, 1961 yılından bu yana süren kazılar, yapılar ile gömüler arasındaki ilişkiye dair yeni ipuçları sunuyor. Doğu Çatalhöyük Doğu Alanı’ndaki açık alan çevresine dizilmiş yapılardan birinin iç kısmında toplam 18 gömünün bulunduğu tespit edildi. Bölgenin sorumlusu Profesör Arkadiusz Marciniak ile antropologlar, yerleşimin son evrelerindeki ritüel ve günlük yaşamın nasıl şekillendiğini anlamak amacıyla bu buluntuları inceliyorlar.

Ozan’ın ifadesine göre, bu alanın uzun bir iskan sürecine sahip olması, erken ve orta evreler arasındaki mimari ve yerleşim yapısında belirgin değişiklikler olduğunu gösteriyor. “Görülen buluntular, günlük kullanıma açık olmayan bir yapı kompleksiyle karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor; avlulu bir merkez etrafında konumlanan hücrelerde yer alan 18 gömü, bu kompleksin ‘ölüler evi’ olarak adlandırılmasına yol açtı. Ayrıca bölgenin hemen karşısında yer alan açık alan üzerinde, platformlar, duvar bezemeleri ve kil ile yapılmış kabartmalar gibi işaretler, ritüel bir yapının varlığına işaret ediyor olabilir,” dedi.

Bu arkeolojik bağlamda bulunan 8 bebek iskeletinin yaşlarının yaklaşık olarak birkaç ayı bulduğu ifade edildi. Ekip, gömüler ile çevresel bağlam arasındaki ilişkileri değerlendirerek yerleşimin son evrelerinde nelerin yaşandığını aydınlatmaya çalışıyor.

Arkeolojik çalışmalar, milattan önce yaklaşık 6250 yıllarına uzanan yerleşim tarihini gösteriyor. O dönemden itibaren Doğu Höyük’ün terk edilmesi ve Batı Höyük üzerinde kalıcı yerleşimin sürmesi, bölgenin demografik ve kültürel dinamiklerini etkileyen önemli bir değişimi işaret ediyor.