Diyarbakır Kral Yolu: Kokartlı Rehberlerle Yürüyüş ve Turizmde Yeni Dönem

Diyarbakır’da kokartlı rehberler, Valilik, Karacadağ Kalkınma Ajansı ve GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı’nın ortak çalışmasıyla hayata geçirilen 541 kilometrelik Kral Yolu’nun bir bölümünü deneyimledi. Proje kapsamında, milattan önce 7. yüzyılda Lidya Kralı Gyges’in inşa ettiği bu efsanevi rota, İzmir Efes’ten başlayıp İran Persepolis’e uzanan geçmişiyle Diyarbakır sınırları içindeki yaklaşık 541 kilometrelik kesimini kapsıyor. Rotanın oluşturulması sırasında karavan parkları, doğa yürüyüşü, bisiklet, kamp alanları, hanlar, hamamlar, şelaleler, köprüler ile birlikte cami ve kilise gibi ziyaret noktaları da belirlendi.

Çalışmanın sonunda görseller eşliğinde derlenen rota bilgileri, «diyarbakirralyolu» web sitesi ve Wikiloc gibi platformlardan indirilebilecek GPS verileriyle paylaşıldı. Tamamlanan rota ile bölge turizmi hareketlenirken, konaklama taleplerinde de artış gözlemlendi. Diyarbakır Kral Yolu Proje Koordinatörü Asuman Ataç öncülüğünde, kokartlı rehberlere rota üzerinde Çermik ve Çüngüş bölgelerinde eğitimler verildi.

Ataç, projenin yaklaşık bir yıl önce başladığını; temellerinin ise bir yıldan önce atıldığını belirtti. Karacadağ Kalkınma Ajansı ile GAP Bölge Kalkınma İdaresi ve Diyarbakır Valiliği’nin Zerzevan Kalesi kazı başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun ile projeyi masaya yatırdıklarını ve rota çalışmalarının bu sayede başladığını ifade etti. “Kral Yolu”nun Diyarbakır sınırları içerisindeki 541 kilometrelik bölümü, ekip tarafından belirlenen güzergah ve arazi üzerinde ulaşım noktalarını kapsayacak şekilde tasarlandı ve uygulandı.

“Turist Rehberleri Odaları Birliğine (TUREB) bağlı kokartlı rehberlere yönelik eğitimler verdik,” diyen Ataç, “Rota 541 kilometre uzunluğunda; 351 kilometresi doğal yürüyüşler için, 190 kilometresi ise araçla ulaşılabilen tarih ve doğa içeren geziler olarak planlandı. Bu rotada Asurlardan günümüze uzanan bir dizi eser ve 395 farklı kültür envanteri bulunuyor; hanlar, hamamlar, şelaleler, mağaralar, köprüler, camiler ve kiliseler geçmişin izlerini taşıyor” dedi.

Hedef, bölgenin kırsalını turizmde aktif hale getirmek ve ekolojik turizmi canlandırmak üzerine kurulu. Çüngüş’te bulunan mikrokimlikli coğrafyada canlı ekosistem ve zengin kültürle birbirine bağlanan rotalar, bölgeye turizmci hareketliliğini getiriyor. Bugün gelen kokartlı rehberler ve acenteler, bölge tanıtımı için sahada yer alıyor ve konaklama talebinin artmasıyla birlikte bölgenin ekonomik canlılığı da yükseliyor.

Kokartlı rehber Necmi İletmiş, bu eğitim gezisinin bölgeye yeni bir vizyon kazandırdığını söyledi: “Günlük gezilerden uzaklaşıp, bölgeyi ilçelerle birlikte keşfetmek, turizm modelinin kalıcı hale gelmesini sağlıyor; konaklama süresi ve ziyaret sayıları artıyor.”