Diyarbakır Çermik’te Pestil Geleneği Yeniden Canlandı: Bağ Bozumu ve Hazırlık Aşaması

Çermik’in Sinek Mahallesi’nde üzüm hasadı heyecanı sarmış durumda. Nurullah ve Zeynep Güven ile akrabalarının katılımıyla bağ bozumu başlatıldı. Bir gün önceden toplanan üzümler önce iyice yıkanıp çuvallara konuluyor, ardından ayakla ezilerek sularının çıkması sağlanıyor.

Şireler, temizlenmek üzere süzgeçlerden geçiriliyor; içindekilerden toz, sap ve çekirdekler ayrıştırılıyor. Elde edilen şireler, gün doğmadan büyük kazanlarda kaynatılmaya başlanıyor. Saatler süren kaynatmanın ardından yoğun bir kıvam alan karışım, bulamaç haline dönüşüyor. Bu bulamaçlar kovalarla bezlere taşınıp incelikle ince bir tabaka halinde sürülüyor ve güneşte kurutulup ayrıştırılarak pestile dönüştürülüyor.

Kuruyan pestiller, özel çömlek küplerinde kış için saklanmak üzere serin bir yerde bekletiliyor. Zeynep Güven, pestil yapımının bugün de devam ettiğini söyleyerek: “Şireleri pişirme zamanı, üzüm toplandı, belirli aşamalardan geçerek bezlere serildi ve komşulara sunulacak.” dedi. Nurullah Güven ise atalara özgü bir geleneği sürdürdüklerini ifade ederek: “Bu gelenek yaşamımızın bir parçası; pestil yapmayı her yıl sürdürürüz.” şeklinde konuştu. Abdulkerim Çınar ise pestilin, üzüm suyu ve un gibi maddelerle yapılan bir ata geleneği olduğunu hatırlatarak: “Büyüklerimiz yaz mevsiminde bunu yapıp kışın tüketirdi; biz de bu köklü geleneği yaşatıyoruz.” açıklamasında bulundu.

Hava şartlarına bağlı olarak Çermik’te bağ bozumu süreci aralık ayına kadar uzayabiliyor. Bu yıl da benzer bir takvim öngörülebilir; toplama ve hazırlık ritüelleri yöre halkı için önemli bir dayanışma vesilesi olmaya devam ediyor.