Bitlis Hizan’de Geleneksel Üzüm Pekmezi Üretimiyle Kuşaktan Kuşağa Aktarılan Lezzet

Bitlis’in Hizan ilçesindeki üzüm bağlarından toplanan meyveler, asırlardır süren geleneksel yöntemlerle pekmez haline getiriliyor. Akşar köyünün Aşağı Kılavuz mezrasındaki köylüler, bağlardan aldıkları üzümleri havuzlarda sıkıp suyunu bıraktıktan sonra, beyaz toprakla karıştırılmış karışımı büyük kazanlarda kaynatıyor. Kalın ve yoğun bir kıvam elde edilince pekmez, köy ortak alanlarında kurulan kazanlara alınarak hazırlanıyor.

Geleneksel üretim süreci yoğun emek ve sabır gerektiriyor. Erkan Özer, dedelerinden kalan bağlarda bu zorlu ama kutsal görevi sürdürdüklerini ifade etti: “İlkbaharda budama ve kazma işlemleriyle başlayan yıl, sonbaharda üzümlerin toplanmasıyla devam ediyor. Sıkılan üzüm suyu, bidonlara aktarılıp mayalama sürecine bırakılıyor; ardından kazanlarda yaklaşık 180-200 derece sıcaklıkta kaynatılarak yoğun ve parlak pekmez elde ediliyor.”

Bitlis’in bu bölgesinde üretilen pekmez, yaklaşık 100 kilogram üzümden 30-35 kilogram arasında bir çıkış sağlıyor ve elde edilen ürün, köyün geleneksel lezzetlerinden biri olarak pazara taşınıyor. Bu süreç, sadece bir tatlı üretimi olmanın ötesinde, kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürel mirasın canlı tutulmasına da katkı sunuyor.