Bebeklerde Kuru Baklagil Tüketimi Kronik Hastalıkların Önlenmesine Yardımcı Oluyor

İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emel Alphan, bebeklerde ve çocuklarda kuru baklagil tüketiminin, yalnızca beslenme açısından değil, aynı zamanda kronik hastalıkların önlenmesinde de önemli bir rol oynayabileceğini vurguladı. Uzmanlar, kuru baklagillerin sağlıklı bir yaşamın temel taşlarından biri olduğunu belirterek, bunların doğru ve zamanında tüketilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Üniversiteden yapılan açıklamada, Prof. Dr. Alphan’ın kuru baklagillerin çocuk gelişiminde ve sağlığında önemiyle ilgili detaylı görüşlerine yer verildi. Özellikle bakla dışında tüm kuru baklagil türlerinin, 7. ve 8. aydan sonra, yaşına uygun miktarlarda ve doğru hazırlama teknikleriyle tüketilmesi öneriliyor. Ayrıca, bu besinlerin tüketiminin, sağlık açısından birçok kronik hastalığın riskini azaltmaya yardımcı olduğu bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış durumda.

Kuru Baklagillerin Sağlığa Faydaları ve Tüketim Önerileri

Prof. Dr. Alphan, kuru baklagillerin içerdiği yağ oranının düşük olmasının yanı sıra, kan şekerinin yükselmesini yavaşlatıcı etkisinin bulunduğunu belirterek, bu özelliklerin kronik hastalıklar başta olmak üzere, obezite, kardiyovasküler hastalıklar ve kolon kanseri gibi sağlık sorunlarının önlenmesinde büyük önem taşıdığını vurguladı. Aynı zamanda, prebiyotik özellikleri sayesinde bağırsak florasını destekleyerek, sindirim sisteminin sağlıklı bir şekilde işlemesine katkı sağladığını ekledi.

Uzmanlar, kuru baklagillerin anne sütü alan bebeklerin gelişimine ve alım zamanına göre, hangi yaşta ve nasıl başlanacağı konusunda detaylı bilgiler verdi. Türkiye Beslenme Rehberi’nin de desteklediği gibi, kırmızı-yeşil mercimek, nohut ve fasulye gibi kuru baklagillerin, 7. ve 8. aylarda sebze pürelerine, çorbalara ezilerek eklenmesi ve zamanla tek başına verilebileceği belirtildi. Ayrıca, anne sütü almayan bebeklerde 7. aydan sonra, anne sütü alanlarda ise 8. ayda kuru baklagil tüketimine başlanması öneriliyor.

Tüketim Miktarları ve Hazırlama Teknikleri

Türkiye Beslenme Rehberi’ne göre; 2-3 yaş çocuklar haftada 1 porsiyon, 4-6 yaş haftada 1-2 porsiyon, 7-10 yaş haftada 3 porsiyon ve 11-18 yaş grubunda ise 3 yetişkin porsiyonu kuru baklagil tüketmelidir. Bir porsiyona denk gelen toplam miktar ise yaklaşık 4-5 yemek kaşığı (130 gram) haşlanmış kuru baklagildir. Özellikle gaz yapıcı özellikleri nedeniyle, nohut ve kuru fasulye gibi kuru baklagillerin mercimeğe göre daha dikkatli pişirilmesi ve kabuklarının soyulması öneriliyor. Bu sayede, gaz ve şişkinlik gibi sorunlar en aza indirilebilir.

Protein Kaynağı ve Eksik Aminoasitlerin Tamamlanması

Prof. Dr. Alphan, kuru baklagillerde triptofan, kükürtlü amino asitler ve tirozin gibi bazı elzem aminoasitlerin sınırlı bulunduğunu hatırlatarak, bu eksikliklerin tahıllarla beraber tüketildiğinde dengelendiğini söyledi. Bu nedenle, tahıllar ve kuru baklagillerin birlikte tüketilmesi, vücudun ihtiyacı olan tüm aminoasitleri almasını sağlar. Ayrıca, süt ürünleri de tahıl ve kuru baklagillerle birlikte alındığında, protein kalitesi yükselir. Günlük yemeklerde, kültürümüzde sıkça yer alan kuru fasulye-pilav veya ezogelin çorbasındaki mercimek ve bulgur gibi kombinasyonlar, bu beslenme stratejisinin güzel örnekleridir.

Çocukların beslenmesine kolaylıkla entegre edilebilecek diğer yöntemler arasında, mercimek köfteleri, humus, kuru fasulye tatlısı veya kekler, ve sebzeli köfteler sayılabilir. Özellikle, sevdikleri ve alışkanlık haline getirilen tariflerle, kuru baklagil tüketimi çocuklarda kalıcı hale getirilebilir.

Demir Emilimini Artırıcı Yöntemler ve Özel Uyarılar

Alphan, kuru baklagillerdeki demirin vücutta kullanılabilirlik oranının düşük olduğunu dikkat çekerek, C vitamini içeren sebze ve meyvelerle birlikte tüketmenin, demir emilimini artırdığını belirtti. Özellikle sebzelerle birlikte hazırlanan kuru baklagil yemeklerinin benimsenmesi, çocukların büyüme ve gelişimine katkı sağlar.

Bununla birlikte, 2 yaş altındaki bebekler için kuru baklagiller ve bakla gibi gıdalardan kaçınılması gerektiğini vurgulayan uzman, baklanın bazı özel hastalıkları tetikleyebileceği konusunda uyarısında bulundu. Favizm ismi verilen hastalık, glukoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzimi eksikliği nedeniyle ortaya çıkar ve bakla tüketildiğinde kırmızı kan hücrelerinin aniden parçalanmasına neden olabilir. Bu durum, ciddi kansızlık ve yaşamı tehdit edici durumlarla sonuçlanabilir. Ayrıca, soya fasulyesi ve ürünlerinin çocuklarda içeriğindeki östrojen ön maddeleri nedeniyle, tüketim sınırlandırılarak, aşırı tüketimden kaçınılması önemlidir.