Baştımar Konağı: Sürmene’de Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Uzanan Tarihin Müzeleşen Yüzü

1840’lı yıllarda Baştımar Mahallesi’nde Kastel Deresi kıyısında inşa edilen ve zaman içinde onarıma muhtaç hale gelen bu konak, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın titiz çalışmalarıyla eski hâline döndürülüp kültürel mirasa kazandırıldı. Osmanlı döneminin sonlarına damga vuran karargâhlık geçmişinin izlerini taşıyan yapı, bugün Alaattin İlyas Saral’ın girişimiyle annesi Zekiye Yeter Saral’ın anısına müze ve kütüphane olarak yeniden işlevlendirilmiş durumda.

Deniz manzaralı konak, 185 yıllık bir geçmişe sahip olarak, hem yerli hem de yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Taş ve ahşap mimarisinin uyumlu birleşimiyle inşa edilen yapı, askerler, siyasetçiler ve bürokratların yetiştiği bir döneme tanıklık ediyor. Müze olarak hizmet veren mekân, Cumhurbaşkanlığı devlet arşivlerine, konağın tarihine dair hatıra ve vesikalıklara ulaşılabilen bir kültür merkezine dönüştürüldü. Ziyaretçiler, bünyesinde uzman akademisyenler tarafından açıklanan içeriklerle konak ve ailenin yaşam öykülerini okuyabiliyorlar.

Müze Ziyareti, Ücretsiz ve Çok Dilli Tanıtım—Türkçe, İngilizce ve Rusça dillerinde hazırlanan tanıtım filmleriyle konak, ücretsiz olarak gezilebiliyor ve ziyaretçiler için çok dilli bilgi desteği sağlanıyor. Restorasyon süreciyle birlikte konak, eski zarafetini yeniden kazandı ve bölgenin kültürel dokusunu gün yüzüne çıkardı.

İnsan Hikâyeleri ve Kültürel Mirasın Önemi, konakla ilgili görüşlerini paylaşan ziyaretçiler, bu mekanın restore edilmesinin Doğu Karadeniz kültürünün yaşatılması adına ne kadar anlamlı olduğunu vurguluyor. Hususiyle Alaattin Saral’ın ailesinin anısına yapılan bu dönüşüm, bölgenin tarihine zarar vermeden günümüze taşımasını takdir topluyor.

Restorasyonun ardından konakta sergilenen resimler, Yakuboğlu ailesine ait belgeler ve biyografiler, ziyaretçilere Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan süreçteki toplumsal yaşamı ve eğitimmişin ön planda tutulduğu bir perspektif sunuyor. Bu bağlamda konak, bölge kültürünün yapı taşlarından biri olarak kabul görmeye devam ediyor.