Bafra Zembili için Pirinç Sapı Devrimi: Geleneksel Zanaat ve Kadın Ekonomisi Bir Arada

Geleneksel el sanatlarıyla yaşatılan zembil üretiminde şimdi pirinç sapları yeni bir kullanıma kavuşuyor. Samsun’un Bafra ilçesinde, coğrafi işaretli zembil için mısır yaprağı ve kındıra sazına ek olarak pirinç sapı değerlendiriliyor ve böylece kadınlar için ek gelir kapıları aralanıyor.

Ana iş birliği kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı Bitkisel Örücülük Ustası Hülya Yangın Ertekin, Bafra Kaymakamlığı Aile Destek Merkezi (ADEM) ile İlçe Halk Eğitim Merkezi’nin ortak çalışmasıyla dezavantajlı gruplara yönelik eğitimler sürdürdüler. Kursiyerler, el sanatlarıyla aile bütçesine katkı sağlamayı hedefliyor ve üretilen ürünler festival ve pazarlarda alıcı buluyor; elde edilen gelir ise kursiyerlere dağıtılıyor.

Proje özetinde zembil için temel iskeletin mısır yaprağı ve kındıra sazından oluştuğu belirtildi. Ancak kındıra sazının temininde karşılaşılan zorluklar üretimi kısıtlıyor. Milli parklar için izinler, ücretler ve belirli dönemlerde biçim gibi süreçler üretimi güçleştiriyor. Bu sebeple hasat sonrası ortaya çıkan pirinç sapları değerlendirilmeye başlandı. Saplar hayvanlar tarafından tüketilmediği için çoğunlukla yakılarak yok ediliyordu; şimdi ise kındıra gibi eğirilerek ip haline getiriliyor ve zembilin iskeletinde kullanılıyor.

Bugün elde edilen sonuçlar, pirinç sapının dik duruş sağlayabildiğini gösteriyor. Projenin başarıyla sonuçlanmasıyla birlikte zembil üretiminde pirinç sapı, geleneksel el sanatlarının sürdürülebilirliğine ve kadınların ekonomik kazancına katkı sunuyor.

ADEM kursiyerlerinden Yasemin Kurtoğlu ise zembil yapımını pirinç sapı ile öğrendiklerini belirterek, “Çeltik sapından üretim yapıyoruz; kındıra sazı olduğunda ise onu kullanıyoruz. Ürettiğimiz ürünleri pazarlarda satarak ek gelir elde ediyoruz. ADEM’in desteği ve satış gelirleri aile bütçemize katkı sağlıyor” dedi.

Bu çalışmalar, pirincin saplarının geleneksel el sanatlarına kazandırılmasıyla Bafra’nın tarımsal birikimini değerlendiriyor; üretim yalnızca kültürel mirası korumakla kalmıyor, aynı zamanda kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirmeye katkıda bulunuyor.