Avanos İznik-Selçuklu Motiflerini Harmanlayan Seramik Ustası: Zübeyir Ayhan’ın Yolculuğu

Kapadokya’nın üretken coğrafyasında yaşayan 47 yaşındaki seramik sanatçısı Zübeyir Ayhan, yirmi sekiz yıldır geleneksel sanatları farklı kültürlerin motifleriyle zenginleştirerek özgün eserler ortaya koyuyor. Gençliğinde güzel sanatlara ilgi duyan Ayhan, arkadaşının tavsiyesiyle 1998 yılında Avanos’taki Halk Eğitim Merkezinde düzenlenen seramik kursuna adım attı. Kurs sürecinin ardından bu zanaata olan bağlılığı giderek güçlendi ve bugün dünyaya uzanan bir çalışmaya dönüştü.

Ayhan’ın atölyesinde el emeğiyle şekillenmiş seramikler, ziyaretçilerin Kapadokya’ya yaptığı yolculuklar sırasında dünyanın dört bir yanında izleyici buluyor. “Tamamen sabır işi” ifadesiyle sanata bakışını özetleyen ustaya göre, sanatın sonu olmadığının bilinci, onu çini, çinicilik ve boyama konularında farklı açılarla üretmeye itiyor. Senteze dayalı çalışmalarında Selçuklu çiniciliğini Çin ve Hindistan sanatlarıyla birleştirdiğini anlatıyor: İznik ve Selçuklu tarzlarını temel alıp mandala ve resim öğelerini de ekleyerek özgün kompozisyonlar üretmek, onun için bir tutku haline gelmiş durumda.

Geleneksel motifleri çeşitli kültürlerle kaynaştırırken müşteri taleplerine göre çizim ve boyama yapan Ayhan, fırınlama öncesi yapılan sırlama süreçlerini de kendisi yönetiyor. Bir eserin hazırlanması, desen ve ebadına göre değişim gösterebiliyor; bazen bir gün içinde, bazen bir hafta sürüyor. Fırınlama ise 3–4 gün boyunca devam ediyor ve bu süreçte kırılma ya da akma gibi sürprizler yaşanabiliyor. Bu uzun ve titiz çalışma, onun için hem meslek hem de hobinin iç içe geçtiği bir yaşam biçimi.

“Bu sanatı iyi ki öğrenmişim” diyen Ayhan, mesleğe devam ederken farklı kültürlerin sanatlarını incelemeyi sürdürdüğünü belirtiyor. Çinlilerin ve Hindistanlıların özgün yaklaşımlarını görsel karşılaştırmalarla derinleştirmek ona ayrı bir keyif veriyor. Geçmişte Nevşehir Belediyesi’nin açtığı kurslarda öğrencilere rehberlik eden Ayhan, günümüzde de gençlere kapısını her daim açık tutuyor ve bu sanatı gelecek kuşaklara aktarmak için elinden gelen desteği sunuyor.