Apollonia ad Rhyndacum Tiyatrosunda 42 Oturma Sırası Tekrar Yerine Konuluyor: Keşifler ve Restorasyon Vizyonu

Nilüfer’in Gölyazı Mahallesi’ndeki Apollonia ad Rhyndacum Antik Kenti kazılarında, Helenistik döneme ışık tutması beklenen tiyatro bölümünde, 42 seyirci basamağı orijinal konumuna yerleştirilmek üzere çıkarıldı ve dikkatle korunuyor. Bu çalışma, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle Ağustos 2021’den beri Nilüfer Belediyesi’nin desteğiyle sürdürülüyor; Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Derya Şahin başkanlığında gerçekleştiriliyor.

Kamusal alan olarak önemli bir yapı olan bu tiyatronun yapısı, yaklaşık 5 bin kişilik kapasiteyle, Zambaktepe’nin yamacındaki konumu ve oturma düzenindeki VIP alanlarıyla dikkat çekiyor. Çalışmalar sırasında 42 oturma sırası orijinal altyapıya uygun olarak yeniden konumlandırılacak; böylece oturma sıraları ile altyapı arasındaki bağlantılar netleşecek ve tiyatronun evrelerini daha iyi ortaya koyacak bilgiler elde edilecek.

Bu sezon özellikle cavea (oturma bölümü) üzerinde yoğunlaşan arkeologlar, altyapı blokajlarını tespit ederek tiyatronun yapım evrelerini aydınlatmayı amaçlıyor. Çalışmalar sırasında elde edilen bulgular arasında, bazı oturma sıralarının deprem veya taşıma işlemleriyle taşınmış olması da bulunuyor; ancak şu an için yalnızca bir oturma sırası orijinal yerinde kalmış durumda.

Prof. Şahin, tiyatronun boyutlarını ve Helenistik kökenli özelliklerini vurgulayarak, devletin restorasyon hedefleri çerçevesinde arkeolojik verilerin ana hatlarını şöyle özetledi: cavea çapı yaklaşık 80 metre, orkestra genişliği 28 metre. Restorasyon çalışmalarının amacı, anastilosis (yeniden iskeletlenme) kavramını hayata geçirerek basamakların orijinal yerlerine yeniden yerleştirmek ve bunun tiyatronun formunu daha net ortaya koymasını sağlamak.

Bu çalışmaların kent arkeolojisi açısından önemi büyüktür. Gölyazı, uzun süredir kentsel arkeolojik sit olarak kabul ediliyor ve Ramsar alanı kapsamına alınmış durumda. Ancak surlar, nekropol ve tiyatro alanında hâlâ tahribatlar mevcut; kazılarla bu zararların kayda değer ölçüde azaltılması hedefleniyor. Geleceğe Miras Projesiyle kalan yapıların korunması ve bilimsel-turizm açısından değerli bir deneyim sunması planlanıyor.

Hafta sonları ağır ziyaretçi akınına sahne olan bölge, ziyaretçilere kentin tarihine dair derinlemesine bilgiler sunmayı amaçlıyor. Yapılan çalışmalarla elde edilecek veriler, bölgenin korunmasına ve turizmine katkı sağlamayı hedefliyor.