Akran Nezaketiyle Zorbalığa Karşı Ahlak Temelli Müdahale: TÜRGEV’in Etkili Deneyimi

Gençler arasında zorbalıkla mücadelede ahlak ve edep odaklı bir davranış yaklaşımı olarak ortaya konulan akran nezaketi, TÜRGEV tarafından uygulanan bir dizi programa temel oluşturdu. Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre zorbalık vakalarının yaklaşık dörtte biri dijital ortamlarda meydana geliyor ve uzmanlar, dışlama ve görmezden gelme gibi örtülü davranışların fiziksel zorbalık kadar zararlı sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Ahlak ve edep temelli davranış anlayışı çerçevesinde yürütülen Zorbalığı Engelle projesi, yalnızca zorlukları azaltmayı hedeflemiyor; aynı zamanda erdemli davranış ve güzel ahlak iklimini gençler arasında yaygınlaştırmayı öncelik olarak görüyor. Proje kapsamında öğrencilere empati ve iletişim becerileri kazandırıldı, dijital ortamlarda sorumlu davranış rehberleri hazırlandı ve okul ile yurtlarda kapsayıcı iletişim uygulamalarıyla akran liderliği çalışmaları hayata geçirildi. Merhamet, saygı ve edep temelleriyle şekillenen davranış kültürü bu çalışmaların ortak paydası olarak öne çıktı.

Yıllar içinde elde edilen ölçülebilir etki Proje kapsamında bugüne kadar 1.813 öğrenciyle yüz yüze eğitimler gerçekleştirildi, 625 katılımcı seminerlere katıldı ve 77 eğitmen için özel programlar düzenlendi. Böylece toplam 2.515 kişiye doğrudan ulaşıldı. Dijital içerikler 4 milyon 900 bin video görüntülenmesine ulaşırken, sosyal medya üzerinden yaklaşık 30 bin takipçiye erişildi.

Yılmaz: Nezaketi toplumsal refleks hâline getirmek hedefimiz TÜRGEV Yönetim Kurulu Başkanı Hatice Akıncı Yılmaz, akran zorbalığının toplumsal boyutuna dikkati çekerek değer temelli bir yaklaşımın kalıcı çözüm için elzem olduğuna vurgu yaptı. “Gençler arasında ihsan ve güzel ahlak bilincini güçlendirmeden güvenli ve kapsayıcı bir sosyal ortam kurmak mümkün değildir. Merhamet, saygı ve edep üzerine inşa edilen davranış kültürünü yaygınlaştırmak bizim sorumluluğumuzdur. Akran nezaketiyle hedefimiz, gençler arasında iyilik ve nezaket odaklı bir ahlak kültürünü topluma dönüştürmektir.”

Büyükçorak: Saygı norm hâline gelince zorbalık marjinalleşir İbn Haldun Üniversitesi REDAM Koordinatörü ve Klinik Psikolog Mehmet Büyükçorak, yaklaşımın değer odaklı ve güç temelli müdahale çerçeveleriyle uyumlu olduğunu belirtirken, “Zorbalığı azaltmanın en sürdürülebilir yolu nezaketi artırmaktır. Nezaket ve saygı norm hâline geldiğinde zorbalık davranışları kendiliğinden geriler” ifadelerini kullandı. Ayrıca ergenlik çağında akran etkisinin yetişkin otoritelerinden daha belirleyici olduğuna dikkat çekerek, akran liderliğinin yatay ilişkiler üzerinden yaygınlaştırılmasının en etkili yol olduğuna vurgu yaptı.

Dijital dünyada merhamet ihtiyacı Büyükçorak, siber zorbalığın günümüz gençlerinin yaşamını sık sık etkilediğini belirterek, TÜRGEV’in dijital alanı bir “karakter gelişimi sahası” olarak yeniden tanımlama çabasını değerli buldu. Bu yaklaşım yalnızca riskleri azaltmakla kalmıyor; gençlere dijital platformlarda sorumluluk ve empatik iletişim becerileri kazandırma potansiyeli taşıyor. Aileden okula, dijital platformlardan medyaya kadar toplumun tüm kesimlerinin ortak bir dil benimsemesi, akran nezaketinin yaygınlaşması açısından belirleyici görülüyor. Kaynak: TİMETÜRK