ABD Savunma Bakanlığı’nın F-35 Kararı ve Yerli İnsansız Uçakların Yükselişi

ABD Savunma Bakanlığı’nın 2026 Mali Yılı Savunma Bütçesinde Değişiklikler

ABD Savunma Bakanlığı, 2026 mali yılı savunma bütçesi kapsamında F-35 Lightning II savaş uçağı siparişlerini önemli ölçüde azaltarak, bu sayıyı 74’ten 47’ye indirdi. Bu karar, dünyanın en pahalı ve karmaşık silah programlarından biri olarak gösterilen F-35’e yönelik teknolojik, ekonomik ve stratejik eleştirileri yeniden gündeme getirdi. Uzmanlar, bu gelişmenin ardından insansız savaş uçağı teknolojilerinin hızla ön plana çıkacağına ve savaşın geleceğinde büyük değişikliklerin yaşanacağına dikkat çekti. Türkiye’nin geliştirdiği Bayraktar KIZILELMA ise bu dönüşümün en önemli temsilcilerinden biri olmaya başladı.

Sipariş Azalması ve Programın Sürdürülebilirliği

ABD, F-35 programında tedarik sayısını azaltırken, kalan kaynakları uçağın yetkinlik ve operasyonel kullanılabilirliğini artırmaya yönlendirdi. Bu adımlar, programın maliyetlerinin artması ve uzun vadeli sürdürülebilirliğinin sorgulanmasına neden oldu. Savunma yetkilileri, programa bağlılıklarını yinelemelerine rağmen, uzman çevrelerce yapılan değerlendirmeler, “F-35 gibi insanlı savaş uçaklarının uzun vadeli sürdürülebilirliği artık tartışılır hale geldi” şeklinde oldu.

F-35 Programının Maliyet ve Sıkıntıları

F-35’in toplam hayat döngüsü maliyeti, yaklaşık 2 trilyon dolar seviyesine ulaştı. Satın alma, işletme ve bakım giderleri, ülkelerin savunma bütçelerinde ciddi bir yük oluşturdu. Ayrıca, programın mali yapısına ilişkin artan toplumsal ve siyasal tepkiler, bazı ülkelerde alternatif sistemler arayışını hızlandırdı. Fiyat dalgalanmaları, teslimatların gecikmesi, açık kaynaklı yazılım desteğinin yetersizliği ve yüksek işletme maliyetleri, programın kırılganlığını artırdı.

İnsansız Sistemlerin Yükselişi ve KIZILELMA

Modern insansız savaş teknolojileri, düşük maliyet, yüksek hareket kabiliyeti ve gelişmiş yazılım altyapısıyla, F-35 gibi sistemlerin geleceğine ciddi bir tehdit oluşturuyor. Uzmanlar, 5. nesil insansız savaş uçaklarının önümüzdeki dönemde savaş alanlarında önemli rol oynayacağını öngörüyor. Bu bağlamda, Türkiye’nin milli geliştirdiği Bayraktar KIZILELMA adlı insansız savaş uçağı, bu yeni dönemin en belirgin örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

KIZILELMA’nın Hızla Gelişimi ve Başarı Hikayesi

Baykar tarafından milli imkanlarla geliştirilen Bayraktar KIZILELMA, kısa sürede havacılık ve savunma sanayinde devrim yaratacak bir projeye dönüştü. 2021 yılında başlatılan gelişim süreci, sadece bir yıl içerisinde ilk uçuşunu başarıyla tamamladı. 14 Kasım 2022’de üretim hattından çıkan KIZILELMA, 14 Aralık 2022’de gökyüzüyle buluştu ve çeşitli testlerle performansını kanıtladı. Son olarak, Havacılık Sistemleri Tanımlama Testi de başarıyla tamamlandı. Bu gelişmeler, KIZILELMA’nın geleceğin hava muharebesinde önemli bir rol oynayacağına işaret ediyor.

Yüksek Maliyetlere Karşı Alternatif Yönelimler

F-35 programında yaşanan maliyet artışları ve teknolojik sorunlar, savunma sanayii alanında büyük bir yön değişimi yaratmaya başladı. Türkiye gibi ülkeler, yerli ve milli insansız platformlara yönelerek, hem maliyetleri düşürmeyi hem de teknolojik bağımsızlık kazanmayı hedefliyor. Bayraktar KIZILELMA gibi sistemler, düşük maliyet, yüksek verimlilik avantajlarıyla, sahadaki dengeleri yeniden şekillendiriyor ve geleceğin hava savaş stratejilerinde önemli bir rol üstleniyor.