Pompeiopolis’te Güneş Saati ve Dijital Modelleme Projesiyle Zamanın İzinde

KBÜ Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, TÜBİTAK destekli bir proje kapsamında Pompeiopolis Antik Kenti üzerinde dijital teknolojilerle zaman ölçümü konusunu inceliyor. Bu çalışmada, mermer güneş saati (hemicyclium) ve onun antik bilginin üretim süreçlerindeki rolü, modern dijital araçlarla yeniden ele alınacak.

Projenin yürütücülerinden Kastamonu Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ömer Fatih Tekin’in koordinasyonunda yürütülen değerlendirme, Anadolu’nun bilimsel mirasının anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlıyor. MS 2. yüzyıla tarihlenen güneş saati, Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis’te 2021 kazılarıyla gün yüzüne çıkmış durumda ve çalışmada arkeolojik özellikleriyle birlikte yeni bir bakış açısı kazanacak.

Çalışmanın amacı, güneş saatinin teknik işleyişini ve gözlemlenen astronomik bilgilerle nasıl uyum sağladığını ayrıntılı olarak ortaya koymak. Böylece günlük yaşamda zaman kavramının nasıl şekillendiğini ve antik çağdaki matematiksel hesaplamaların bu tür aygıtlara nasıl entegre edildiğini görünür kılmak hedefleniyor. Projede, güneş saatiyle ilgili veriler dijital belgeleme ve üç boyutlu modelleme yoluyla daha kapsamlı bir şekilde sunulacak.

Fotogrametri, CAD ve diğer dijital modelleme yöntemleriyle saatin 3D modeli oluşturulacak; ardından güneşin hareketine bağlı ışık ve gölge simülasyonlarıyla eserin farklı mevsim ve saatlerdeki performansı incelenecek. Böylece antik zaman ölçüm teknolojileri deneysel olarak değerlendirilecek ve bilim tarihi, arkeoloji, astronomi, matematik ile coğrafya disiplinleri bir araya getirilecek.

Bu çalışmanın sonuçları, Pompeiopolis’in bilimsel birikiminin somut bir şekilde açığa çıkmasına katkıda bulunacak ve Paphlagonia Bölgesi’nin bilim tarihi bağlamında daha geniş bir çerçeveyle ele alınmasına olanak tanıyacak. Proje, antik Anadolu’da bilimsel bilginin üretimi ve günlük yaşamla ilişkisini daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olacak.