Mazrone Üzümünden Pekmez: Midyat’ın Geleneksel Lezzet Yolculuğu

Midyat’ın bağlarında özenle yetiştirilen mazrone üzümü, hasattan itibaren geleneksel pekmez üretimine uzanan uzun bir süreci temsil ediyor. Emeğin ve sabrın ürünü olan bu köklü gelenek, bölgenin tarımsal mirasını canlı tutuyor ve sofralara özgün bir tat katıyor.

Hasat seferberliğiyle başlayan yolculuk, üzüm salkımlarının özenle toplanılmasıyla devam eder. Şıra elde etmek için üzüm ezilir ve posa ile çekirdek kalıntıları ayrıştırılır. Bu arınmış şıra, geleneksel yöntemlerle büyük kazanlarda kontrollü biçimde kaynatılarak yoğunlaşır. Buharlaşan suyun etkisiyle kıvam giderek koyulaşır ve üzümün kendine has aromasını taşıyan pekmez oluşur. Uygun kıvama ulaştığında dinlendirilir ve temiz kaplara alınarak tüketilmeye hazırlanır.

Pekmezin sofralara taşınması, sadece bir gıda üretim süreci olmaktan öteye geçer; Mardin ve Midyat’ın kültürel yaşamının en önemli parçalarından biri olarak görülür. Bağ bozumu döneminde yoğunlaşan bu çalışmalar, üreticilerin emeğini, toprağın bereketini ve kuşaklar boyunca aktarılan bilgi birikimini bir araya getirir. Mazrone üzümünden üretilen pekmez, yöresel mutfak kimliğinin pek çok yönünü destekler ve geleneksel üretim kültürünün gelecek nesillere aktarılmasına olanak tanır.

Çiftçi Halil Tunçer, mazrone üzümünün çoğunlukla ekim ve kasım aylarında olgunlaştığını belirterek, toplama anını ve bunun pekmez, pestil veya cevizli sucuk gibi farklı yöresel ürünlere olan kullanımını paylaşır. Fidan Tunçer ise üzümlerin sabahın erken saatlerinde toplandığını ve pekmez yapımında özellikle ön planda olduğunu dile getirir. Hamza Tunçer de mazronenin Midyat ve çevresinde sıcak ve güneşli iklimde yetişen önemli bir çeşit olduğunu vurgular; hasat sonrası üzümün taze tüketiminin yanı sıra pekmez ve pestil gibi ürünlerde değerlendirildiğini ifade eder. Bu bağlamda mazrone, Midyat’ın köklü bağcılık geleneğinin temel taşlarından biri olarak öne çıkar ve bölgesel lezzetlerin zenginliğini destekler.