Blaundos’un Kuzey Tapınağı ve 250 Metrelik Temenos Duvarı: 1900 Yıllık İnşa ve Kazı Gelişmeleri

Uşak’ın Ulubey ilçesinde bulunan Blaundos Antik Kenti’nde, Helenistik döneme uzanan kalıntıları içeren ve kuzey yönünde yer alan tapınağın çevresini saran yaklaşık 250 metre uzunluğundaki temenos duvarı ortaya çıkarıldı. Kent, Büyük İskender’in Anadolu seferi sırasında yerleşim görmüş ve “garnizon kenti” olarak da anılan bir geçmişe sahip. Üç tarafı Ulubey Kanyonu ile çevrili olan antik kentin tek giriş noktası, doğal bir kale görünümü verir ve bu özelliğiyle dikkat çekmektedir.

Giriş kapısına yaklaşık 500 metre mesafede restorasyonu tamamlanan su kemerleri ziyaretçileri karşılar. Ayrıca ana girişe 200 metre mesafedeki Kuzey Tapınağı, kentin en önemli yapılarından biri olarak değerlendirilmektedir. 2018 yılında başlayan kazı çalışmaları, Uşak Müzesi Müdürlüğü önderliğinde “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında yıl boyunca sürdürülmektedir.

Tapınağın temel bölümünün büyük bölümü gün yüzüne çıkarılırken, temenos olarak adlandırılan kutsal alanın dış çerçevesini oluşturan duvar da gün ışığına kavuştu. Helenistik döneme ait izler, temel kazılarında kendini gösterdi ve tapınağın uzun süre önce inşa edildiği düşüncesini güçlendirdi. Kültür ve Turizm Müdürlüğü görevlileri, Kuzey Tapınağı’nın yaklaşık 1900 yıl önce inşa edilmiş olmasına rağmen duvarının çok daha eski bir döneme tarihlendiğini belirtti.

Bu yılki kazı çalışmalarında özellikle kent girişindeki Kuzey Tapınağı üzerinde yoğunlaşma gerçekleştirildi. En dikkat çekici noktalar arasında, temenos duvarının yaklaşık 2500 yıl önce inşa edildiğini ortaya koyan buluntular ve tapınağa su sağlayan hatların açığa çıkartılması yer alıyor. Ayrıca tapınak alanında Roma döneminden kalma sikkeler bulunması, adakçıların o dönemde niyetlerini parayla beraber adadıklarına işaret ediyor.

Antik kentin ilk zamanlarda garnizon olarak kurulduğu ve zamanla yerleşimin arttığı bilgisi de paylaşılmaktadır. Temenos alanının içindeki her unsur kutsal olarak kabul edilmiş ve tapınakla birlikte toplumsal alanlar da bu ayrımla belirlenmiştir. Temenos’un duvarı, kutsal alan ile sosyal alanı birbirinden ayırır; iki alan arasındaki fark bu duvarın yapısında kendini gösterir.

İl Kültür ve Turizm Müdürü Yavuz Çakar, Blaundos’un her yıl yaklaşık 350 bin yerli ve yabancı turisti ağırladığını belirterek, bu yüzden yapılan arkeolojik ve restorasyon çalışmalarının turizm açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.