Ayasofya’da Doğu Yarım Kubbe Güçlendirme ve Restorasyonuna Yeni Aşama

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yürütülen restorasyon projesi, Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı çalışmalarından biri olarak planlanan takvim doğrultusunda ilerliyor. Ana kubbedeki güçlendirme çalışmaları sürerken, yapılan modelleme ve statik analizler doğu yarım kubbede de yeni uygulamaların başlatılmasını gerektiriyor. Bu kapsamda, doğu yarım kubbe bölgesine güvenli erişimi sağlayacak çelik bir platform kurulacak ve ibadet ile ziyaret akışı geçici düzenlemelerle sürdürülecek.

Restorasyon, konservasyon ve güçlendirme çalışmaları, Bilim Heyeti ile Koruma Kurulu’nun kararları ve denetimleri çerçevesinde yürütülüyor. Ana kubbedeki mozaik konservasyonu, çelik platform üzerinde devam ederken, yüzeylerin korunmasına yönelik geçici destekler ile toz temizliği işlemleri de uygulama alanında gerçekleştiriliyor. Ayrıca ana kubbenin üzerinde geçici bir çelik çatı kurulumu tamamlanırken, kurşun kaplamaların kontrollü şekilde açılmasına yönelik çalışmalar da devam ediyor.

Doğu yarım kubbede güçlendirme gerekliliği uzmanlarca tespit edildi. Bu süreçte yarım kubbenin iç yüzeyindeki mozaik ve bezemelerle ilgili konservasyon çalışmaları da planlandı. Mihrap duvarlarındaki mermer yüzeylerde temizlik, konservasyon ve onarım çalışmaları yapılacak; doğu yönündeki bu bölgeye erişim için yeni çelik çalışma platformunun kurulumu başlatılacak.

Platform kurulmadan önce çalışma alanı sınırları belirlenip, iç mekanda görsel bütünlüğü korumak amacıyla özel baskılı brandalar hazırlanacak. İbadet düzeninin sürekliliğini sağlamak adına geçici mihrap ve minber yerleştirilmesi de gerçekleştirilecek. Özgün mimari öğeler, avizeler ve mihrap-minber gibi unsurlar fiziki koruma sistemleriyle güvence altına alınacak.

Gerekli platform ve iskelesi kurulmadan önce zemin yükleme ve titreşim testleriyle güvenlik bilimsel verilerle doğrulanacak. Hazırlıklar tamamlandığında, Bilim Heyeti ve Koruma Kurulu onaylı proje doğrultusunda ana platform sistemi kurularak taşınması ve montajı, tarihi dokunun korunmasını gözeten yöntemlerle yürütülecek.

Çalışma alanlarında cephe ve kubbe görsellerini taşıyan özel baskılı brandalar kullanılarak iç mekân estetiği korunacak. Doğu yarım kubbedeki güçlendirme ve konservasyon süreci, mozaiklerden mermer yüzeylere kadar geniş bir yelpazeyi kapsayacak; yarım kubbenin taşıyıcı sistemi güçlendirilip, dışlıklar uygun şekilde temizlenecek ve mozaikler ayrıntılı olarak belgelenip konservasyon sürecine alınacak.

Platform sayesinde restorasyon çalışmaları güvenli bir ortamda yürütülecek ve ibadet ile ziyaret akışı için geçici düzenlemeler uygulanacak. Bakan Ersoy, bu alanda yeni bir aşamaya geçildiğini sosyal medya üzerinden duyurdu. Doğu yarım kubbenin güçlendirme ile konservasyon aşamalarının, bilimsel hâkimiyet ve denetim altında ilerleyeceği belirtildi. Her adımda, ibadet akışı için uygun geçici düzenlemeler devrede olacak.

Ayasofya’daki çalışmalar, Bilim Heyeti üyelerinin değerlendirmeleriyle şekilleniyor. Doç. Dr. Mehmet Selim Ökten, ana kubbenin yarım kubbelerle birlikte güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti ve bu müdahalelerin güvenli bir şekilde uygulanması için iskele sisteminin planlandığını belirtti. Prof. Dr. Asnü Bilban Yalçın ise, geçmiş onarımlara değinerek, bu geniş kapsamlı projenin yapının uzun vadeli güvenliği için modern bilim ve teknolojiyi kullanmayı hedeflediğini söyledi.

Projede ayrıca, doğu yarım kubbedeki bezemelerdeki önceki katmanların araştırılacağı ve Fossati onarımları öncesine ait yazılı ayetin varlığının yeniden ortaya çıkarılabileceği belirtiliyor. Malzeme Bilimci Prof. Dr. Ahmet Güleç ise platform ve iskele sisteminin mozaikler ile göbek yazısının korunmasına katkısını vurguladı. Can Şakir Binan ise, koruma ilkelerinin UNESCO Dünya Mirası statüsünün gerektirdiği bilgilerle uyumlu biçimde uygulanacağını vurguladı.

Ayasofya’daki bu çalışmalardan elde edilecek sonuçlar, kubbenin sadece yapısal olarak güçlendirilmesini değil, özgün malzeme ve yüzeylerin korunmasını da hedefliyor. Kaynaklar arasında İhlas Haber Ajansı ve Haberler.com yer almakta; süreç boyunca bilimsel ve kültürel mirasa yönelik titiz bir yaklaşım benimseniyor.