Tuz Pazarı Camii Duvarlarındaki Tarihi İzler ve Restorasyon Soruları

Püf noktası, Tuz Pazarı Camii’nin zamanla aşınan sıva ve boyalarının altında saklanan desenlerin gün yüzüne çıkmasıyla ortaya çıktı. 550 yıllık geçmişine ışık tutabilecek bu izler, yaklaşık 1961’de yapılan sıva ve boya çalışmalarıyla kapların arasından yeniden görünür hale geldi. Uzmanlar, bezemelerin erken Osmanlı dönemine ait olabileceğini ve caminin ilk inşa edildiği 1479 yılına kadar uzandığını değerlendiriyor.

Fatih Sultan Mehmet döneminde inşa edilen camideki bazı yüzey kaplamalarının düşmesiyle eskiden görünmeyen bezemeler belirginleşti. Hangi döneme ait olduklarının kesinleşmesi için Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Anıtlar Kurulu’nun yürüttüğü çalışmalar sürüyor. İncelemelerin sonunda tarihi dokunun caminin ilk dönemine ait olup olmadığı netleşecek ve gerekiyorsa restorasyon süreci bu bulgulara göre şekillenecek.

RESTORASYON İÇİN YILLARDIR SÜREN ARAŞTIRMALAR
Tuz Pazarı Camii Derneği Başkanı Ümit Altındiş, restorasyon için vakıflara başvuru sürecinin on yılı aşkın bir zaman aldığını söylüyor. Deprem sonrası hasar gören camilerden öncelik talep edilmesi nedeniyle Tuz Pazarı Camii’nin projesi beklemeye alınmış durumda. Bütçenin vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından sağlanması halinde çalışmalar yeniden başlayacak.

“İŞLEMELERİN TARİHİ HENÜZ BELLİ DEĞİL” parantezli ifadeyle caminin bazı bölümlerinin 1961’de yeniden yapıldığı aktarılıyor; Aslında altındaki işlemelerin tarihinin belirsiz olduğuna dikkat çekiliyor. Altındiş, arşivlerde onarımla ilgili kayıtların bulunabileceğini belirtiyor ve ekliyor: “1961’te bir ustamız daha yapmış ama altındakilerin tarihleri netleşmedi.” Bu süreç, caminin geçmişine dair yeni bilgiler sunabilir.

ORİJİNAL BEZEMELERİ KORUMA VİZYONU
Uzmanlar, duvarlarda tesbit edilen tarihi dokunun korunması gerektiğini vurguluyor. Restorasyon yapılırken orijinal olduğu tespit edilen bölümler yeniden canlılaştırılacak ve mevcut desenlerin ne zaman yapıldığına dair bulgularla desteklenecek. Sıva ve boya yüzeylerinin dökülmesiyle açığa çıkan desenler, ziyaretçiler ve çevre sakinleri için ilgi çekici bir konu olmaya devam ediyor. İncelemeler bittikçe Bezeme tarihleri netleşecek ve hangi döneme ait oldukları kesinleşecek.

Not: Duvardaki rutubet nedeniyle güney bölümdeki sıvaların zaman zaman döküldüğü değerlendiriliyor.