Side’de B Caddesi: Roma Döneminden Geç Antik Çağa Uzanan Kent Sokağı ve Herakles Kapısı’nın İzinde

Side Antik Kenti’nin kuzeyinde uzanan b Caddesi, yürütülen kazılarla Roma Dönemi mimarisinden Geç Antik Çağ’a uzanan bir dönüşümü gözler önüne serdi. Gymnasiumun kuzeybatı köşesi ile Doğu Kapısı arasında ilerleyen stoa boyunca birçok mekân ve anıtsal giriş ihtişamını koruyor. Günün en önemli bulgularından biri, Herakles Kapısı ve çevresindeki kabartmalarla birlikte caddenin anıtsal bir kent aksına dönüşmesine ışık tutmasıdır. MS. 3. yüzyıla ait olan bu kabartmalar, Geç Antik Çağ’da kapının yeniden kullanıma açılmasını gösteriyor.

Güçlü bir dönüşüm süreciyle, Doğu Kapısı’ndan kente gelenleri karşılayan bu rota, Geç Antik Çağ’da meydana gelen düzenlemelerle kent aksının merkezi bir yolu haline getirildi. Geleceğe Miras Projesi kapsamında Side’nin çok katmanlı geçmişinin korunması ve gelecek kuşaklara taşınması hedefleniyor; bu çerçevede Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile kazı ekibi, bu çalışmada emeği geçen herkese teşekkür ediyor.

Stoa üzerinde bulunan girişler Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olarak adlandırılırken, Herakles Kapısı’nın kabartmaları göze çarpıyor. On İki Görev’in anlatıldığı rölyefler ile Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe’nin tasvirleri kapsayan kasetler, bu kapının döneme damgasını vuran öğeleri arasında yer alıyor. MS. 2. yüzyıla ait bu yapılar, Geç Antik Çağ’da devşirme malzemenin kullanımıyla yeni bir görünüme kavuşmuş durumda.

Piskoposluk Sarayı’nın alanı genişledikçe cadde kuzeye doğru yeniden şekillendi ve bazı stoalara kapatılan girişlerin yerini yeni anıtsal geçişler aldı. Böylece b Caddesi, Doğu Kapısı aracılığıyla Side’ye ulaşanlar için artık yalnızca bir yol değil, görkemli bir kent eksine dönüşüyor. Mevcut arkeolojik buluntular, Roma Dönemi’nin ritmi ile Geç Antik Çağ’daki değişimleri aynı güzergâhta inceleme imkanı sunuyor ve bu zengin tarih, Kazılarla gün yüzüne çıkarılan stoa ve kapılar sayesinde daha net anlaşılıyor.