Kahramanmaraş Semer Ustaları: Geleneksel Zamanlardan Günümüze Teklif Edikçe Yitirilen Meslek

Kahramanmaraş’ın Dulkadiroğlu ilçesindeki Kapalı Çarşı’da bulunan Semerciler Çarşısı, teknolojinin hızlı değişimiyle birlikte eski hareketliliğini kaybetti. Yıllarca semer ustalarıyla dolu olan sokaklar bugün yalnızca bir ustaya kaldı; semercilik geleneği, motorlu araçların yaygınlaşmasıyla birlikte küçülen bir nişe dönüştü.

Üretimini hâlâ geleneksel yöntemlerle sürdüren Ali Özen, mesleğin kıyısında kalışını şu sözlerle özetliyor: “Çırak bulmak zor. Benim geçimimi sağlamak bile güçleşti. Ürettiğimizi satamıyoruz, elimizde kalıyor.” Yaklaşık 60 yıldır bu sanatı yapan 70 yaşındaki usta, geçmişte çarşıda 60-70 semerci olduğunu hatırlatıyor; şimdi ise tek başına mesleğini yürütüyor.

Hayvan gücünün yerini motorlu araçlar alırken semercilik alanında kullanılan malzemelerin temininde de sıkıntılar yaşanıyor. Usta, “Eskiden burada en az 60-70 semerci vardı. Şimdi tek ben kaldım. Zamanında popüler bir meslekti ancak teknolojiye yenik düştü. Artık mesleğimize ihtiyaç kalmadı” diye konuşuyor. Çırak eksikliği, onun geçimini daha da zorlaştırıyor; oğulları bile farklı işlere yönelmiş durumda.

Masraflar arttı, gelir azaldı ifadesiyle masrafların yükseldiğini aktaran Özen, bir semeri yaklaşık 3-4 günde tamamladığını belirtiyor. Eskiden bu süre 2 güne inerken, yaşı nedeniyle üretim süresinin uzadığını anlatıyor. Malzeme temininde yaşanan zorluklar da işin etkileyen unsurları arasında. Anavatanı Afyonkarahisar’dan getirilen otlar maliyeti yükseltiyor; usta, 70 yaşında olmasına rağmen 10 yaşından beri bu işi sürdürdüğünü vurguluyor. Ailesinden destek alan Özen, oğlunun arada yanında çalıştığını belirtse de çoğunlukla farklı işlere yöneldiğini ifade ediyor.

Bu durum, Kahramanmaraş’ta semer üretiminin ve geleneksel el sanatlarının geleceğini belirsiz bırakarak, ziyaretçilere geçmişin izlerini taşıyan şehir sokaklarında nadir görülen bir ustayı hatırlatıyor.