Kozan’da Roman Sepetçiliği: Gelenekten Modernliğe Direnen Zanaat

Adana’nın Kozan ilçesine bağlı Gaziköy Mahallesi’nde kamış sepetler, yarım asırdır Roman vatandaşların elinde yaşam buluyor. Pazar günlerinin ve evlerin vazgeçilmezi olan bu sepetler, artık yalnızca birkaç usta ellerinde şekil buluyor ve geçmişin izlerini taşıyor.

Geleneksel üretim, modern dünyanın gölgesinde ayakta kalmaya çalışıyor. Elektroniğe ve hızlı tüketime rağmen, kamıştan yapılan sepetler mahallede günlük yaşamın renklerini taşıyor. 63 yaşındaki Kemal Süzgün, “Bu işi 40 yıl yaptım. Çocuklarımı bu sepetlerle büyüttüm” diyerek mesleğin sadece bir iş olmadığını, bir yaşam biçimi olduğunu anlatıyor. Eşi de sepet yapıp pazarda satıyor, onlarca yıl süren bir dengeyle geçimlerini sağlıyorlar.

Eskiden pazarlarda kapış kapış satılan sepetler, bugün talebin azalmasıyla karşılaşıyor. Süzgün, artık plastik ve modern ürünlerin rekabetinde geleneksel üretimin içinin boşaldığını, insanların bu el emeğine yeterince ilgi göstermediğini belirtiyor. “Pazarlara götürdüğümüz sepet sayısı düşüyor; pamuk üretiminin azalmasıyla birlikte bu ürünlere olan talep de azalıyor” diyen usta, gençlerin mesleğe olan ilgisini de kaybettiğini vurguluyor.

Kamışlar derelerden ve tarlalardan toplanıp uzun bir sürece tabi tutuluyor. İnce şeritler halinde işlenen kamışlar gereksinime göre farklı kalınlıklarda kullanılıyor; büyük sepetler için kalın kamışlar, diğer modeller için ise ince kamışlar kullanılıyor. Üretimin zahmetli ve zaman alıcı bir süreç olduğunu belirten Süzgün, “Günlerce emek veriyoruz” ifadelerini kullanıyor.

Geçmişte sepetler, sadece evlerin ihtiyaçlarını karşılamakla kalmıyor, takas yoluyla da geçim kaynağı oluyordu. Buğday, bulgur ya da tavuk gibi ürünlerle değiş tokuş yapılarak hayat sürdürülüyordu. Şu anda ise insanlar plastik ürünlere yönelmiş durumda ve el emeğinin değeri giderek azalıyor. Gençler mesleği öğreniyor ama geçim olmadan devam edemiyorlar.

Bu sanatın yok olmaması için çaba gösteriyoruz. Bu bizim kültürümüz ve geçmişimiz; korunması gereken bir miras olarak kalmalı.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı