Kahramanmaraş’ın Yediden Yetmişe Fotoğraf Hafızası: 1945’ten Günümüze Kararanların Rötuşu

Kahramanmaraş’ın Kurtuluş Mahallesi’ndeki eski dükkânı, 1945 yılından bu yana aynı yerde hizmet veriyor. Dulkadiroğlu’nun kalbinde duran bu fotoğrafhanede, siyah-beyaz filmlerden aile portrelerine uzanan geniş arşiv saklanmaya devam ediliyor; kent hafızasının yüz binlerce karesi burada hayat buluyor.

Babadan kalma mesleği sürdüren Fatih Mehmet Tekkes, 1960’lı yılların düğün karelerinden ilçedeki olaylı dönemlere kadar pek çok arşivin kendilerinde toplandığını belirtiyor. 1975’ten itibaren dükkanda çalışan Tekkes, K.Maraş’ın ilk fotoğrafçılarından biri olduğunu vurguluyor ve “Fotoğrafçılık bu şehirde bir kuşaktan diğerine aktarılmış bir miras” diyor. Arşivde 1960’lardan kalma düğünlerin yanında yaşanan olayların ve kardeş karelerinin de özenle saklandığını ekliyor.

Karanlık odanın canlılığı hâlâ sürüyor Tekkes, film numaralarıyla organize edilen dosyaların hâlâ parmak izleri gibi birbirine bağlı olduğunu hatırlatıyor ve “Eskiden baskılar film üzerine numaralandırılır, müşterinin geldiğinde aynı numaradan yeniden bulunur ve baskı yapılırdı. Şimdi dijital çağ nedeniyle süreç değişti; her şey hızlı ve çoğu kişi kendi kendini fotoğrafçı sanıyor ama gerçek sanat analogdan kopamadı” ifadelerini paylaşıyor. Dökümanda yaklaşık 400 bin arşivin bulunduğunu ve karanlık odanın aktif olarak çalıştığını ekliyor.

Güncel teslimat pratikleriyle kıyaslandığında nostaljiyle bugün arasındaki fark, Tekkes’in bakışında belirgin: “Eskiden aynı gün içinde teslimat çok nadir, bir sonraki gün beklenirdi; 1990’larda ise teslim zamanları hızlandı. 1995 sonrası ise çoğu müşteri 1 saat içinde fotoğrafını alabiliyor. Dijitalleşme, artık ‘bu gerçekten fotoğraf mı?’ sorusunu da gündeme getiriyor.”

İlçedeki diğer esnaf Ali Kösesakal da benzer bir mirasın aktarıldığını söylüyor: “Ben 45 yıldır buradayım. Yaşar abi gibi ustalardan öğrendiklerimizi sonraki kuşaklara aktarmaya çalışıyoruz. Fotoğrafçılık artık giderek eritiliyor; baba-oğul gelenekleri ise bu süreçte yaşatılıyor.”