Ulus’taki Şüpheli Gözlem ve Karşı İstihbarat Çalışmaları: 16 Ağustos 1940 Talimatı

Resmi istihbarat kanallarının paylaştığı son belgede, Ankara Ulus bölgesindeki bir yabancı istihbarat şüphelisinin faaliyetlerini aydınlatmaya dönük çalışmalar öne çıkıyor. Talimat, MAH Riyasetinden Ankara B Amirliğine 16 Ağustos 1940 tarihinde ulaşmış olup, şüphelinin kimliğinin tespit edilmesi için izlenen izlekleri ve elde edilmesi gereken en önemli bilgiler üzerinde duruyor.

Belgede, Tan kırtasiyesinden bir fotoğraf makinesi satın almak isteyen kısa boylu ve sarışın görünen bir kişinin Ulus meydanında bulunan dükkanları ziyaret ederek yazı kopyası ve bunun büyütülmesiyle ilgili teknik ayrıntılar öğrenmeye çalıştığına dair gözlemler yer alıyor. Ayrıca, bu kişinin agrandisman cihazını edinmek için uğraması gerektiği ve Tan kırtasiyesinde cihazın bulunmadığı bilgisi de konu ediliyor. Şüphelinin yarın (17 Ağustos 1940) öğleden önce ya da sonra dükkanları ziyaret edeceği öngörüsü belgede önemli bir yer tutuyor.

Karşı istihbarat çalışmaları kapsamında, şüphelinin kimliğini belirlemek için mağaza sahiplerinden alınan izlenimlerin, takip hissini güçlendireceği belirtiliyor. Böyle bir gizlilik içinde mağazanın düzenli olarak gözlemlenmesi ve dükkândan ayrılarak agrandisman cihazını temin edecek bir çalışanın hareketlerinin izlenmesi, ardından şüphelinin geri dönüşü ve cihazın teslim alınması anlarının kayda geçmesi öneriliyor. Belgede, Tan kırtasiyesinde bulunan kişiyle bağlantılı olarak her adımın dikkatle izlenmesi gerektiği vurgulanıyor.

Gizli istihbarat servislerinin tipik yöntemlerinden hareketle, olayın zararlı amaçla gerçekleşmediğinin kanıtlanması için gerekli adımlara yön verilmesi ve Ankara merkezinin uyanık memurlarının bu süreci yürütmesi gerektiği belirtilen ifadeler, bayan ve erkek çalışanların hareketlerinin analiz edilmesiyle kimliğin tespitine ulaşılabileceğini işaret ediyor. Sonuç olarak, alışverişin zararlı bir maksat taşımadığına dair bir kanıt elde edilmesinin o an için başarı sayılacağına dair görüşler paylaşılıyor.

Vatandaşlar bu belgeleri MIT’in resmi sitesi üzerindeki Özel Koleksiyon bölümündeki Belgeler kısmından erişebiliyorlar.