Türkiye’nin Restorasyon Laboratuvarlarında Eserlerin Korunmasında Uzman Görevi ve Süreçler

Türkiye genelindeki 12 konservasyon laboratuvarında; kültür varlıklarının bakım, onarım ve korunmasına yönelik çalışmalar sürüyor. Bugüne kadar 251 bini aşkın tarihi eser, laboratuvarlarda uygulanan bilimsel yöntemlerle güvenli koruma altına alındı.

Korunma süreci titizlikle yönetiliyor. Eserler, taşınabilir ve taşınamaz kategorilerine göre mevcut durumları doğrultusunda değerlendiriliyor. Zayıf durumda olanlar için gerekli ön sağlamlaştırma yapılıyor; ardından mekanik ya da kimyasal temizleme adımları uygulanıyor. Birden çok parçadan oluşan yapılar, uygun yapıştırıcılarla birleştirilirken, eksik parçaların yerine dolgu ve rötuş işlemleri dikkatle yapılıyor. Tüm adımlar tamamlandığında eserler, sergilenmek üzere müzelere teslim ediliyor.

281 uzman görev başında. Türkiye genelindeki 12 laboratuvarda toplam 281 uzman personel çalışıyor. Restoratörler ve bilim insanları, farklı medeniyetlerden izler taşıyan eserleri gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla çalışıyor. Ankara Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı ise büyüklük açısından ikinci sırada yer alıyor ve özellikle kaçakçılıkla mücadele kapsamında Türkiye’ye kazandırılan eserler üzerinde yoğunlaşıyor.

“Laboratuvarda 30 uzman görev yapıyor” ifadesiyle laboratuvar müdürü Mustafa Cengiz Özduygulu, ileri düzey tekniklerin kullanıldığını vurguluyor: Eserler çoğunlukla bağlı oldukları müzelerden geliyor. Ayrıca kaçakçılıkla mücadelede ele geçirilen ya da yurtdışından iadesi sağlanan eserler de inceleniyor. Laboratuvarda şu anda 30 uzman görev yapıyor; bunlardan 24’ü aktif restorasyon ve konservasyon çalışmalarını yürütürken, 6 uzman analiz süreçlerinde görev alıyor.

Eserin durumu çalışma süresini belirliyor. Özduygulu, bir eserin büyüklüğü, hassasiyeti ve bozulma düzeyi ne kadar süreceğini doğrudan etkilediğini belirtiyor: Bazı eserler aylarca, bazıları ise aynı gün içerisinde tamamlanabiliyor. Bu durum, eserin özelliklerine bağlı olarak değişiyor.

ABD’den iade edilen eserler de burada onarılıyor. Son olarak, Türkiye’ye iadesi sağlanan 17 eser Ankara’daki laboratuvarda konservasyon sürecinden geçti. Bunların 10’u metal, 5’i taş, 1’i cam ve 1’i karışık boncuk dizilerinden oluşuyor. Eserlerin niteliğine göre temizlik, sağlamlaştırma, eksik parçaların tamamlanması ve uzun ömürlü sergileme için gerekli tüm kimyasal ve mekanik koruyucu işlemler bu laboratuvarda uygulanıyor.

Kaynak: Ensonhaber