Golyazı’daki Apollonia Antik Kenti Kazısında Sürpriz Ham İpek Atölyesi ve Koruma Çalışmaları

Nilüfer ilçesindeki Gölyazı Mahallesi’nde bulunan Apollonia ad Rhyndacum Antik Kenti kazılarında, Helenistik dönemin sur duvarları arasındaki yaşam izleri gün yüzüne çıkıyor. Bu yıl 4 Temmuz’da başlayan çalışmalarda, adalara bağlı kara parçalarında formlu alanlarda önemli buluntular elde edildi ve alan ham ipek atölyesi olarak kullanıldığı kanaatine varıldı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle yürütülen projede, Nilüfer Belediyesi’nin sponsorluğunda ilerleyen çalışmalar, üç adet ada formundaki kara parçasını kapsıyor ve arkeolojik incelemeler sürüyor.

Başta Bartın Üniversitesi’nden Prof. Dr. Derya Şahin’in verdiği bilgilerle açıklanan bulgular, yapının korunması gereken kemerli bölüm ve surlar üzerinde konuşlandı. Sahnelenen gelişmelerde, uzun zamandır literatürde de anılan “Simitçi Kale” olarak bilinen bölgenin, aslında sur duvarları arasındaki güvenlik kuleleriyle güçlendirilmiş olduğu ortaya çıktı. Şahin, kemer biçimli yapının zaman içinde simit görünümünü andırması nedeniyle bu adla anıldığını belirtti ve halk arasında bu alanın daha önce simit fırını olarak kullanıldığına dair izleri aktardı.

Birinci aşamada, arka teras duvarlarında oluşan zayıflıklar ve düşen taşların yol açtığı riskin giderilmesi için basit onarım ve konservasyon çalışmaları yoğunlaştı. Kemer formundaki yapının stabilitesinin sağlanması amacıyla derz tamirleri yapıldı, bazı bölümlere metal taşıyıcılar konuldu ve geçici çözümlerle yapı güvence altına alındı. Çalışmalar aralıklarla devam ediyor ve alanın genel restorasyonuna dair planlar ilerleyen döneme bırakıldı.

Şahin’in verdiği bilgilere göre, kent surlarının oluşumu milattan önce 4. yüzyılın son çeyreğine kadar uzanıyor ve alanın farklı dönemlerde değişik işlevlere sahip olduğu anlaşılıyor. Özellikle 19. yüzyılın ilk yarısında, bölgenin ipek böcekçiliği için önemli bir merkez haline geldiği buluntularla destekleniyor; yoğun miktarda mıhlar ve ipek böcekçiliğiyle ilgili ekipmanların bulunduğu bölgeler, bu yorumu güçlendiriyor. Bu bulgular, Gölyazı’nın uzun geçmişte ipek ticaretinde kilit rol üstlendiğini gösteriyor.

Kazı ve konservasyon süreci, şimdilik 28 Kasım’a kadar sürecek olan çalışmalarla ilerliyor. Bu dönemde, mevcut basit onarımın tamamlanmasının ardından planlı bir restorasyon projesi için gerekli altyapı hazırlanıyor. Proje, alanın bilimsel olarak daha net tanımlanması ve korunabilirliğinin artırılması amacıyla tasarlandı.