2. Abdülhamid’in Elinden Çıkmış Dolap: Restorasyonla Yeniden Hayat Buldu

Sultan II. Abdülhamid’in bağışladığı ve Bursa’daki Türk İslam Eserleri Müzesi envanterine giren tarihi ahşap dolap, kapsamlı bir restorasyon sürecinin ardından ilk günkü görünümüne kavuştu. Başlangıçta İstanbul’da 1898’de düzenlenen bir sergide satılan bu dolap, zamanla Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün çatısı altına alınan işlemlerle günümüze kadar geldi.

Dolap, müze tadilatı nedeniyle 2019’da Bursa Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı’na getirildi. Tezhipli yüzeyleri, altın varak işlemeleri ve ince kalem işçilikleriyle dikkat çeken bu eser, yaklaşık 6 yıl süren titiz restorasyon ve konservasyon çalışmalarının ardından yeniden sergilenmeye hazır hâle getirildi. Eserin tarihçesiyle ilgili bilgiler, dolapla ilgili katalog ve arşiv belgelerinde yer alan ipuçlarından derlendi.

“Tarihçesi çok ilginç” diyen Laboratuvar Müdürü Dr. Hüseyin Gürsel Bilmiş, dolabın sergi kataloğunda ve arşivlerdeki fotoğraflarda 2. Abdülhamid’in elinden çıkan eserlerden biri olduğunun güçlü bir kanıt olarak görüldüğünü belirtti. Kataloğa dayanarak, dolabın özellikle sergi amacıyla toplanan eserler arasında yer aldığı ve çok sayıda önemli kişinin bağış yaptığı bir koleksiyonun parçası olduğunu söyledi. Dolabın 2. Abdülhamid’in elinden çıkmış olma ihtimali yüksek olduğuna vurgu yaptı.

2 metre boyunda ve Arap tarzında tanımlanan dolabın geometrik bezemeleri, Edirnekari ve altın varak işlemleriyle öne çıkıyor. Ön yüzü gibi arkasının da detaylı kalem işlerine ve canlı boyamalara sahip olması, bu eseri ayrıcalıklı kılıyor. Bilmiş, eserin önümüzdeki dönemde müze yetkililerinin uygun gördüğü bir alanda ziyarete açılacağını ifade etti.

Eserin teknik ve restorasyon süreci Laboratuvarda görev yapan Serdar Yaşar, öncelikle teknik belgeleme ve malzeme incelemesi yapıldığını söyledi. Boya tabakasında kabuklanma ve dökülmelerin bulunduğunu belirten Yaşar, facing yöntemiyle yüzeyin geçici olarak sabitlenmesiyle hasarın ilerlemesini durdurduklarını açıkladı. Restorasyon süresince ahşap dayanıklılığını artırmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirildi; rötuş ve varak uygulamalarıyla bezemeler yeniden canlandırıldı. Yaklaşık bir yıl süren süreç sonunda dolap estetik bütünlüğünü yeniden kazandı ve sergilenmeye hazır hâle getirildi.