İpek Evci (35) özel bir şirkette insan kaynakları müdürüydü. Fırsatını buldukça ailecek yurt içi ya da yurt dışına seyahatler yapıyorlardı. Bir gün aldıkları bir haberle hayatlarını değiştirdiler. Eşi Eren (36) ve oğlu Efe (4) ile Panama’ya taşındılar. Farklı bir kültür ve daha önce hiç alışık olmadıkları yaşam tarzı biraz onları zorlasa da iki yıldır buradalar. Evci ile Panama’daki hayattan ve ülkede yaşayan kızılderili kabilelere kadar her şeyi konuştuk.
Fotoğraflar: İpek EVCİ
2 / 31
Seyahate olan tutkunuz nasıl başladı? – Çok eskiden beri farklı kültürleri tanımayı çok seviyorum. Ama seyahat konusunda eşim benden daha şanslı. Yaklaşık bir yıl Brezilya’da yaşamış, neredeyse tüm Brezilya’yı gezmiş.
3 / 31
Şimdi de işi sebebiyle dünyayı dolaşıyor. Tabi bu sayede bana da yeni rotalar çıkıyor. Ailecek 15 ülke, 50’den fazla şehir gezdik.
4 / 31
Efe de şimdiden bir gezgin… – Sekizinci ülkesini gördü ve çoğunu da hatırlıyor. Seyahatlerimiz sonrasında çektiğimiz fotoğraflardan bir kitap yapıyorum. Keyif aldığı yerleri, orada yaşadığımız minik maceraları anlatan hikâye kitapları bunlar. Bazı geceler yatmadan önce bu kitapları okuyoruz.
5 / 31
Hikâyelerde süper kahraman oluyoruz, gördüğümüz yunuslarla yüzüp, maymunları yakalıyoruz.
6 / 31
Avrupa ya da Amerika’da yaşayan gezginlere denk geliyoruz ama Panama bana çok ilginç geldi. Hatta daha zor gibi, nasıl oluştu bu süreç? – Türkiye’de kurulu bir düzenimiz, evimiz, işimiz ve tatilleri kovalayıp planladığımız seyahatlerimiz vardı. Eren özel bir firmada uluslararası pazarlar müdürü. Kendisine merkezi Panama olan özel bir şirketten teklif geldi. “Panama mı?” diye durup bir düşündük tabi bizde…
7 / 31
Çoğu kişinin Panama hakkındaki bilgisi Panama kanalı ve bir yarışma programının orada çekildiğinden ibaret. Kimse size oradaki sosyal hayat, okullar, yerel halkla ilgili bilgi veremiyor. Kararımız öncesinde bir haftalık seyahat yaptık. Buradaki hayatı anlamaya çalıştık. “İçiniz ısındı mı?” derseniz, ısındı. Sonrasında macera başladı…
8 / 31
Peki şu an hangi şehirde yaşıyorsunuz, orada hayat nasıl? – Panama City’deyiz. Ülkenin diğer şehirlerine göre daha modern, gelişmiş ve güvenli. Burada halk eğlenmeyi, dans etmeyi çok seviyor. Haftanın altı günü çalışıyorlar, pazar günlerini de genelde plajlarda geçiriyorlar.
9 / 31
Panama yemyeşil bir ülke, tropik yağmur ormanlarıyla çevrili. Atlantik ve pasifik denizlerine kıyısı var. Dilerseniz hafta sonu iki saatlik sürüş mesafesi ile Karayipler’de yüzebiliyorsunuz ya da pasifikte sörf yapıyorsunuz. Ülkenin nüfusu 3-3,5 milyon civarında, bunun üçte biri de Panama City’de yaşıyor.
10 / 31
Oturma izni için ne yapmak gerekiyor? – Belli şartlar doğrultusunda ülkede yatırım yaparsanız oturma hakkı kazanıyorsunuz. Birçok büyük şirketin merkezi bu ülkede, dilerseniz onlar aracılığıyla da ülkede çalışma ve oturma hakkı elde edebilirsiniz. Bu şirketlerden bazıları İspanyolcayı zorunlu tutsa da bunu şart koşmayan şirketler de var.
11 / 31
Ülkede beş yıllık oturma izninizi tamamladığınızda vatandaşlık için başvuru yapabiliyorsunuz.
12 / 31
Hayat pahalı mı, bir ayda ne kadar harcıyorsunuz? – Ne kadar para harcayacağınız tamamen sizin beklentileriniz ve harcama alışkanlığınız ile doğru orantılı.
13 / 31
Örneğin, expatların yoğun olarak yaşadığı bölgelerde elektriğin birim fiyatı daha yüksek. Aylık ortalama 50 dolar elektrik faturası ödeyen de var, 200 dolar ödeyen de. Ülkede etin kilogram fiyatı nispeten ucuz. Yarım kilo kıyma fiyatı 3-4 dal pırasa ile aynı.
14 / 31
Yemekler nasıl? -Mutfak olarak Latin Amerika ve Peru’nun etkisinde kalmışlar. Ağırlıklı olarak deniz böceklerini tüketiyorlar. Meşhur lezzetleri ise Ceviche…
15 / 31
Çiğ balıkla da yapılıyor pişmiş balıkla da. Genelde avokado, yeşillik, patates ve vazgeçemedikleri kişnişle servis ediyorlar. Bunlar dışında Panamalıların olmazsa olmazları; muz kızartması patacones, yuca, guacomelo salatası ve empanada…
16 / 31
Panama’da şu ana kadar nereleri gezdiniz? – Birçok adayı, Panama Kanalı’nı ve şelaleleri gezdik. Farklı tür kuşu, maymunu, timsahı görebileceğiniz yağmur ormanları her daim hafta sonu planlarımızda.
17 / 31
Ülkenin Kosta Rika kıyısına yakın birçok turistin uğrak noktası olan Bocas Del Toro’da yaklaşık bir hafta geçirdik. Şehre en yakın adalardan birisi olan Contadora’ya fırsat buldukça gidiyoruz. İnci Takım adalarından birisi olan Contadora’ya Ekim- Aralık ayları arasında giderseniz balinaların doğum yaptığı döneme denk geleceğinizden, şanslıysanız balinaları da görebilirsiniz.
18 / 31
Ama en çok Emberra yerlilerinin hayatlarına tanık olduğum anı unutamıyorum.
19 / 31
Kızılderili kabile olduklarını okumuştum ama sanırım çok fazla bilgi de yok onlarla ilgili, biraz anlatabilir misiniz? – Evet, Kolombiya ve Darien bölgesinden Panama’ya göç eden kızılderililer. Panama’da hükümetin izniyle, kendi yaşam tarzlarıyla Chagres Milli Parkı içerisinde yaşıyorlar. Elektrikleri yok, suları yok, doğru düzgün kıyafetleri yok. Kendi yaşam tarzlarından, doğayla birlikte yaşamaktan gayet mutlular. Fakat, her ne kadar tercih etmeseler de, bazı noktalarda temasları da oluyor şehir hayatıyla.
20 / 31
Nasıl? – Çocuklarını okula gönderiyorlar, acil durumlarda sağlık hizmetlerinden faydalanıyorlar. Bu temaslar için ihtiyaçları olan maddi kazançlarını el emeği yaptıkları ürünleri satarak kazanıyorlar.
21 / 31
Tabi bu döngü ve yaşanılanlar içerisinde dış dünyadan haberi olmayan, hayatları için tercih yapma şansı hiç olmayan çocuklar da var.
22 / 31
Her ziyaretimizde hiçbir farklılık göz etmeden Efe’yle saatlerce oyun oynamalarından mı etkileniyorum bilmiyorum fakat hep düşünüyorum biz de dünyaya gözlerimizi bu kabilelerden birisinde açabilirdik diye…
23 / 31
Ne zaman geri döneceksiniz? Şu an bir geri dönüş planımız yok, süresiz buradayız. Efe 1.5 yıldır burada okul öncesi sınıfa devam ediyor.
24 / 31
Hem İngilizce hem de İspanyolca öğreniyor.. İlkokula başlayacağı dönemde uzun vadeli planlarımızı tekrar gözden geçireceğiz tabi ama bir kaç yıl daha bu düzenle devam edebiliriz gibi duruyor.
25 / 31
“Sıradaki seyahatimiz Peru’ya olacak… Mayıs ayında orada olmayı planlıyoruz. Yalnız öncesinde daha kısa süreli Kolombiya ve Amerika seyahatleri yapacağız.”
26 / 31
İpek Evci seyahatlerinde çektiği fotoğraflarını @aradiginizkisigeziyor Instagram adresinden paylaşıyor.