İyiliğin Doğru Şekilde Anlam Bulması: Niyetle Başlar Ama Dinamiklerle Büyür

İyiliğin kökeni niyette başlar; ancak gerçek etkisini gösterebilmesi için uygun bir iletişim ve karşı tarafı anlamakla mümkün olur. Yardım ederken söylenen sözler, karşı tarafta beklenen rahatlamayı değil, bazen sessiz bir kırgınlığı bırakabilir. İyilik, doğru yaklaşım olmadığında fayda yerine yük gibi gelebilir ve bu durum empati eksikliğinin işaretlerinden biridir.

Birine yardım ederken çoğu zaman neye ihtiyaç duyduğunu sormak yerine varsayımlarda bulunmak hatalıdır. Örneğin yeni doğum yapan birine “şöyle yapmalısın” demek, işini kaybetmiş birini “olsun, daha iyisi olur” diye teselli etmek ya da kilo alan birine “sen yine de güzelsin” demek çoğu kez baskı doğurur. Zor bir süreçten geçmekte olan birine “ben olsam takılmazdım” gibi ifadeler ise teselli niteliğini yitirmekte ve yalnızlaşmayı pekiştirmektedir. Acıyı yaşayan biri için “zamanla geçer” demek de aynı etkiyle acıyı küçültme veya geçersiz kılma eğilimindedir.

İyilik her zaman hızlı bir çözüm sunmak değildir; bazen amaç, duyguyu kabul etmek ve yaşanan durumu olduğuyla yansıtabilmektir. Her sorun hemen düzeltilmek zorunda değildir; bazen tek istenen, anlaşılmaktır. YARDIM EDERKEN SÖZÜ AŞMAK Yardımcı olanların bazen desteklerini uzun konuşmalarla veya nasihatlerle boğmaları, karşı tarafı rahatlatmak yerine daha zor bir konuma sürükleyebilir. Kendi deneyimlerini ön plana çıkaran anekdotlar ise “sen de böyle yapabilirdin” duygusunu tetikleyebilir. Asıl ihtiyaç, karşı tarafı yargılamadan dinlemek ve kendi yaşanmışlıklarını karşıya taşımadan onların durumu ile yüzleşmektir. Bazen en değerli destek, çok konuşmadan ve sadece dinlemekle gelen destek olabilir.

YARDIMIN GİZLİ KİBRİ Zor durumda olan birine yardım ederken, “Ben senin iyiliğini düşünüyorum” gibi ifadelerin ardında ilkesel bir üstünlük duygusu saklanabilir. Bu yaklaşım, yardım eden ile alan arasında görünmez bir mesafe oluşturur. Gerçek destek ise eşit bir zeminde gerçekleşir ve karşımızdakine “düzeltilecek” gibi bir etki yerine kendi yolunu bulması için alan tanıyan bir tutumla ele alınır. Maddi destek paylaşımı veya ima yoluyla ifade edilmesi, yardımın içeriğini zedeler; iyilik, çoğu zaman görünür olmak zorunda değildir ve çoğu kez görünür kalmamakla daha değerli hissedilir.

EMPATİ NEREDEN BAŞLAR Empati, “o şu an ne hissediyor” sorusuna odaklanarak başlar ve kendi deneyimlerini ölçüt almak yerine karşımızdakinin duygularını anlamaya çalışmakla ilerler. Her durum, herkes için aynı anlamı taşımaz. Empatik yaklaşımın temel adımları nettir:

• Dinlemek: Kesintisiz, yönlendirmeden ve çözüm dayatmadan.
• Sormak: “Nasıl yardımcı olabilirim?” diye sormak, en güçlü başlangıçtır.
• Alan tanımak: Yardım teklifinin reddedilebileceğini kabul etmek.
• Yargıdan kaçınmak: “Keşke”, “ama”, “zaten” gibi kelimeleri geri planda tutmak.

SAMİMİYET ÖLÇÜ GEREKTİRİR Samimi olmak, sadece orada bulunmak ya da sürekli konuşmak değildir. Bazen kısa bir mesaj, bazen sessiz bir eşlik, bazen de hiçbir şey yapmadan geri çekilmek en doğru destek olabilir. Samimiyet, karşı tarafın sınırlarını sezebilme becerisidir. Gerçek iyilik, karşılık beklemeden yapılır; teşekkür edilmediğinde alınmamak ve fark edilmediğinde kırılmamak bu duruşun temel parçalarıdır.

İYİ NİYETİN OLGUN HALİ Olgun bir iyilik anlayışı, herkesin yarasının farklı olduğunu; bazı yara ve durumların sadece görülmeyi istediğini bilir. Bazen yanında durmak yeterli olur; bazen de gerektiğinde geri çekilmek en büyük saygıdır. İyiliği sürdürürken incitmemek, daha yumuşak konuşmak ve daha çok hissetmeye çalışmak, niyetin temizliğini güçlendirir. Çünkü iyiliğin gerçek anlamı, karşı tarafa bıraktığınız izdedir. Yani yardım, en çok kırmamayı başardığında değer kazanır.
Kaynak: Ensonhaber