HPV ve Erkek Sağlığı: Bilinçli Korunma ve Aşının Önemi

Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Emrah Yakut, 4 Mart HPV Farkındalık Günü kapsamında HPV’nin erkekler üzerindeki etkilerine dikkat çekti. HPV’nin toplumda son derece yaygın olduğuna dikkat çeken uzman, çoğu erkek taşıyıcı olduğunu bilmeden virüsü başkalarına bulaştırabileceğini vurguladı.

Memorial Ankara Hastanesi Üroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Yakut, 4 Mart HPV Farkındalık Günü nedeniyle yaptığı açıklamada, HPV’nin bulaş yolları, risk faktörleri ve korunma yöntemlerini ele aldı. HPV’nin, deri ve mukozaları enfekte eden, 200’ün üzerinde alt tip içeren bir virüs ailesi olduğunu söyledi; bazı tipler düşük riskli olan siğillerle ilişkilendirilirken, bazıları yüksek riskli olup kanser gelişimiyle bağlantılı olabilir.

Toplumda HPV’nin ne denli yaygın olduğuna değinen Yakut, cinsel olarak aktif bireylerin %70-80’inin yaşamları boyunca HPV ile karşılaşabileceğini ancak çoğunun bu enfeksiyonu sessizce geçiştirdiğini belirtti. HPV hem kadınları hem de erkekleri etkiler; uzun süreli odaklanan geçmişte kadınlarda rahim ağzı kanseri ile ilişkilendirme, erkeklerin risklerini göz ardı edilmesine yol açmıştır. Erkeklerde riskler arasında genital siğiller, penis ve anal kanserleri ile orofarenks (boğaz) kanserleri yer alır; ayrıca erkekler sessiz taşıyıcı olabilir.

Enfekte olanların yaklaşık %90’ında bağışıklık sistemi virüsü 1-2 yıl içinde temizler. HPV tipi (yüksek-düşük risk) belirlenirken bağışıklık durumu, sigara kullanımı ve enfeksiyonun kalıcılığı gibi faktörler etkili olur. Genital siğiller, penis kanseri, anal kanserler ve orofaringeal kanserler (özellikle HPV 16 ve 18 ile ilişkili olanlar) erkeklerde kanserlerle en çok bağlantılı tipleri oluşturur.

Bu dört belirtiyi önemseyin: HPV çoğunlukla sessiz seyreder; erkeklerin büyük kısmı taşıyıcı olduğunu bilmez. Belirti varsa genelde genital bölgede siğil, et beni, kabarıklıklar; anal bölgede kitle veya kanama; geçmeyen yara veya renk değişiklikleri görülebilir. Ancak bu bulgular nadiren kanama ve renk değişiklikleriyle ilişkili olabilir; genellikle klinik muayene ile konulur. Erkeklerde rutin HPV tarama testi bulunmaz; şüpheli lezyonlarda biyopsi yapılabilir.

Etkenlerin bulaş yolları; vajinal, anal ve oral cinsel temasının yanı sıra deri-deri temasıdır ve tam penetrasyon gerekmez. Prezervatif kullanımı riski azaltır, fakat tam koruma sağlamaz. HPV’nin kendisini ortadan kaldıran spesifik bir antiviral tedavisi yoktur; tedavi, mevcut lezyonlara odaklanır. Kriyoterapi (dondurma), koterizasyon (yakma), lazer ve cerrahi eksizyon gibi yöntemler uygulanabilir.

HPV aşısı ise hem kadınlarda hem de erkeklerde cinsel yaşam başlamadan önce en etkili dönemde edinilir; ancak sonrasında da faydalıdır. Aşılama, bilinçli cinsel yaşam ve damgalamadan uzak sağlık politikalarıyla desteklenmelidir. HPV, utanılacak ya da istisnai bir hastalık değildir; son derece yaygın ve çoğu zaman geçici bir enfeksiyondur. Erkeklerin bu konuda bilinçli olması, kendi sağlıklarını ve partnerlerinin sağlığını olumlu yönde etkiler. Ürolojide HPV konuşmak, tanımak ve önlem almak artık zorunluluk haline gelmiştir.