Milne’nin gözlemleri, Edinburgh Üniversitesi’ndeki Barran ile Tilo Kunath’ın dikkatini çekti. Ekip, Milne’e 12 tişört koklattı; altı tişört Parkinson hastalarına, diğer altısı sağlıklı bir grupla ilişkilendirildi. Milne, Parkinson hastalarını tümüyle doğru ayırt ederken, bir kişide daha işaretlenmiş Parkinson teşhisi, bir yıl içinde doğrulanmıştır. Barran bunun “inanılmaz” bir gözlem olduğuna vurgu yapar: Hastalığı kocasının önceden teşhis etmesi gibi erken göstergelerle fark etmek mümkünmüş gibi görünüyordu.

2015 yılında Milne’nin yeteneği dünya çapında yankı buldu. Ancak iddia edilen bu becerinin altında yatan gerçek, insanların bedenlerinde yayılan uçucu organik bileşikler (VOC) ve bu bileşiklerin hastalıkla ilişkili değişimleridir. Ayrıca, bilim insanları bu “kokuyla tanı” yaklaşımını daha geniş bir yelpazeye yaymayı amaçlıyorlar; beyin hasarından kanserlere kadar pek çok hastalığın erken teşhisinde kokuların rolü olabilir.

VOC’ler adlı moleküller, metabolizmanın yan ürünleridir ve vücuttan dışarı atılırlar. Bruce Kimball gibi uzmanlar, bu moleküllerin hastalıkla değişen bir kokuyla parmak izimizi dönüştürdüğünü savunuyorlar. Böylece sadece insanların burnu değil, köpekler ve özel cihazlar da bu kokuları kullanarak hastalıkları tespit etmeye çalışıyor.

Köpeklerin koku alma yeteneği, bazı kanser türlerini ve nörolojik durumları ayırt etmede kaygısal bir yol olarak değerlendiriliyor. Ancak her köpeğin eğitilmesi uzun sürüyor ve uygun olanlar sınırlı sayıda olduğundan, laboratuvar tabanlı yapay çözümlere ihtiyaç doğuyor. Barran’ın ekibi, Parkinson için deri sürüntüsünden örneklerden 30 moleküle düşürülen bir radar gibi yaklaşım geliştiriyor; bunların çoğu uzun zincirli yağ asididir ve Parkinson ile ilişkili lipid metabolizması bozulmasıyla bağlantılıdır.

“Deriden alınan bu 30 molekülün Parkinson hastalarında tutarlı bir değişim gösterdiğini” biliyoruz diyen Barran, şu aşamada kendilerini hızlı ve invazif olmayan bir testi mümkün kılacak yöntemlere odaklanıyor. Bu, nörolojik bir kırılma anında yönlendirme yapabilen bir test anlamına geliyor ve hastalar için uygun bir yol haritası sunabilir.

Bu çalışmalar, neden kokuların değiştiğine dair temel soruyu da cevaplamaya çalışıyor. Vücudun enerji üretim süreci olan mitokondriyal reaksiyonlar, metabolitleri üretir; bazıları uçucu olduğundan havaya karışır ve burnumuz bu değişiklikleri algılar. Kimball, “Kalabalık ve farklı hastalıklar için aradığımız şey, burnun algısında yatıyor” diyor. Şu anki hedefler arasında, travmatik beyin hasarı, otizm, diabetes ve hatta sıtma gibi hastalıklarda da VOC’ler üzerinden tespit yapabilmek var.

Gelecekte, köpeklerin yerine veya onlarla birlikte çalışacak yapay kokulara dayalı cihazlar da geliştirilebilir. RealNose.ai gibi girişimler, insan koku reseptörlerini içeren ve yapay zekâ ile analiz edilen bir cihaz üzerinde çalışıyorlar. Bu sayede prostat kanseri gibi ölümcül hastalıkların erken evrede tespit edilmesi mümkün hale gelebilir.

Milne’nin özel yeteneği, göz önüne alındığında basit bir gerçeği de hatırlatıyor: Herkes kendi sağlığıyla ilgili işaretleri fark edip harekete geçtiğinde daha erken ve doğru bir yönlendirme mümkün olabilir. Joy Milne’nin sınırlı bir kapasiteyle yürüttüğü günlük görevler, onun pozitif bir mirasa dönüşebilecek potansiyel bir adımı simgeliyor.

The post Kokuların Sınırlarında: Parkinson ve Hastalıkları Kokuyla Tanıma Serüveni first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Türkiye İş Bankası Grubu’nun önde gelen iştiraki olan İş Girişim Sermayesi, Harvard T.H. Chan Kamu Sağlığı Fakültesi bünyesindeki Hotamışlıgil Laboratuvarı ile stratejik bir sponsorluk ve araştırma anlaşması imzalayarak, biyoteknoloji alanında çığır açan bir girişimi hayata geçirdi. Bu önemli adım, obezite ve yaşa bağlı hastalıkların temel nedenlerini ortaya koyan bilimsel çalışmaların klinik uygulamalara dönüşmesini amaçlıyor.

Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil liderliğinde yürütülen araştırmalar, metabolik ve inflamatuar süreçleri düzenleyen lipid metabolizması ve lipid bağlayıcı proteinler üzerine yoğunlaşıyor. Laboratuvarın yaptığı klinik öncesi çalışmalar, yeni hormonların obezite ve kronik hastalıklar üzerindeki etkilerini detaylandırmış ve bu hormonların tedavi potansiyeli taşıdığını göstermiştir.

Enlila’nın Kuruluşu ve Amacı

Bu bilimsel birikimi desteklemek ve klinik uygulamalara taşımak amacıyla, Harvard Teknoloji Geliştirme Ofisi ve Harvard Chan Fakültesi iş birliğiyle Enlila isimli biyoteknoloji girişimi kuruldu. Enlila, Hotamışlıgil Laboratuvarı’nda geliştirilen yenilikçi tedavi yaklaşımlarını hayata geçirmek üzere finansman sağlama ve geliştirme süreçlerini üstleniyor. Bu sayede, bilimsel bulguların gerçek hastalara ulaşması hedefleniyor.

Bilimsel Vizyon ve Klinik Potansiyel

James Stevens Simmons Genetik ve Metabolizma Profesörü Prof. Dr. Gökhan Hotamışlıgil, anlaşma sonrası yaptığı açıklamada şunları dile getirdi: “Yaşlandıkça metabolik esneklik ve uyum yeteneğimizi kaybediyoruz ve bu durum birçok hastalığın hızla ilerlemesine neden oluyor. Laboratuvarımız, bu süreçlerde rol oynayan yeni metabolik hormon sistemlerini tanımladı ve bunların klinik öncesi modellerde tedavi imkanlarını ortaya koydu. Bu fon, obezite ve yaşa bağlı hastalıklarla mücadelede yeni çözümler geliştirmemize katkı sağlayacak.”

Kurumsal ve Uluslararası İş Birlikleri

Türkiye İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, imza töreninde yaptığı konuşmada, “Bankamızın ikinci yüzyıl vizyonu doğrultusunda, bilim ve teknolojide küresel çapta değer yaratacak bu iş birliği bizim için büyük bir gurur kaynağıdır. Atatürk’ün ifadesiyle, ilim ve fen, insanlık için en hakiki yol göstericisidir. Harvard Üniversitesi ile sürdürülen bu yenilikçi girişim, akademi ve endüstri iş birliğinin gücünü ortaya koyarak, hastalıksız ve sağlıklı bir yaşamın kapılarını aralıyor.”

İş Girişim Sermayesi Genel Müdürü Kubilay Aykol ise, “Biyoteknoloji alanında öncü olmak, sadece bugünün değil, önümüzdeki yüzyılın stratejik gelişim alanlarından biridir. Bu girişimle, ülkemizde doğan ve küresel ölçekte uygulanacak tedavi çözümlerine öncülük etmeyi amaçlıyoruz. Bu sayede, bilim, sağlık ve ekonomi alanlarında değer yaratma fırsatı yakalıyoruz.”

Sonuç ve Gelecek Vizyonu

Bu ortaklık, yalnızca bir yatırım değil, aynı zamanda insanlığa umut ve yenilik getiren bir vizyonun parçasıdır. Enlila, dünya çapında biyoteknoloji ve sağlık alanında gelişim göstererek, yaşlanma ve obeziteye bağlı kronik hastalıklara yenilikçi çözümler geliştirmeye devam edecektir.

The post İş Girişim Sermayesi ve Harvard T.H. Chan Kamu Sağlığı Fakültesi İş Birliği ile Biyoteknoloji Alanında Yenilikçi Adımlar first appeared on Magazin Haber Ajansı.