Korkunun bize tehlikelere karşı nasıl bir içgüdü kazandırdığını uzun süredir soranlar var. Evrimsel olarak savaş ya da kaç tepkisini tetikleyen korku duygusu, hem kendimizi hem de sevdiklerimizi korumak için yararlı olabiliyor. Ancak Cadılar Bayramı yaklaştıkça, özellikle kalp atışlarımızı hızlandıran ve özel olarak tasarlanmış filmlere yöneliyoruz; bu da korku filmlerini Hollywood’un en kazançlı türlerinden biri yapıyor.

Monash Üniversitesi ve Toronto Üniversitesi’nden Mark Miller, bu korku paradoksunu eski bir bilmece olarak tanımlar: İnsanlar tehlikeli, iğrenç ve zararlı şeylerden kaçınmaya eğilimli olabilirler, ama aynı zamanda bunlarla temas etmekten de içgüdüsel olarak çekinirler. Son yıllarda bu sorunun yanıtı, beynin belirsizliklerle başa çıkma süreçlerini harekete geçirdiğini gösteren bulgularla netleşmeye başladı. Günümüz çalışmaları, kurmaca korkunun psikolojik faydalar sunabileceğini ve gerçek dünyadaki kaygıları azaltabileceğini öne sürüyor; bu deneyimler, zihin için adeta yatıştırıcı bir ilaç niteliğinde.

Paradoksal tercihler başlığı altında özetlenen bu fikir, Coltan Scrivner’ın çalışmalarında da ortaya konuyor. Çocukluğundan beri korkutucu hikâyelerin heyecanını seven Scrivner, lisansüstü eğitim sürecinde bu tür anlatıların neden kültürler boyunca bu kadar yaygın olduğunu sorgulamaya başlamış. “En eski yazılı metinlerde bile korkunç iblisler ve canavarlar var” diyen Scrivner, korku anlatılarının insanları çevrelerindeki tehditleri anlamaya ve onlara hazırlıklı olmaya yönlendirdiğini savunuyor. İnsanlar için bu tür içerikler, tehditleri öğrenmek ve uyum sağlamak adına bir oyun işlevi görüyor.

İşgarlara örnek olarak, avcılar ve diğer canlılar nasıl tehlikeyi gözlerini uzak tutarak inceleyen bir strateji kuruyorsa, insanlar da anlatılar sayesinde benzer bir uyum geliştirme eğilimi gösteriyor. Scrivner’a göre, korku hikâyelerini tüketmek, insanların merak duygusunu tatmin ediyor; bu merak, üç ana motivasyona ayrılıyor: adrenalini sevenler; korkuyu yenme hissinin tadını çıkaranlar; ve korkuya karşı cesaret geliştirmeyi amaçlayanlar. Bu motivasyonlar, korku karşısında merakımızın evrensel ve farklı bağlamlarda da benzer şekilde tekrarlanabildiğini gösteriyor.

Dan noktalarda gerçekleştirilen çalışmalar da benzer sonuçları doğruluyor; farklı dillerde ve kültürlerde de bu üç tipin varlığı gözlemleniyor. Hatta Covid-19 pandemisi gibi zor dönemlerde korku film-hikâyelerinin, insanların kaygı düzeylerinde belirgin bir dayanıklılık yaratabildiği de saptanmış. Miller, beyinlerin sürekli olarak çevrelerini simüle ettiğini ve bu öngörü motorunun belirsizliğe karşı adaptasyonu güçlendirdiğini öne sürüyor. Bu süreç, gelecekteki tehditlere karşı daha isabetli tahminler geliştirmek üzere bellek ve öngörüyetini yönlendirir.

Terapötik korku adı altında da görülen bir başka bakış açısı, korku hikâyelerinin psikolojik terapilerde bile kullanılabileceğini işaret ediyor. Doğru kitap ya da film aracılığıyla korkuyu “tatlı bir heyecan” düzeyine indirmek ve duyguları düzenlemeyi öğrenmek mümkünleşebilir. Hollanda’da MindLight adını taşıyan bir video oyununda görüldüğü gibi, çocukların beyin dalgalarını ölçen EEG ile desteklenen bu tür oyunlar, kaygıyı günlük hayatta da azaltabiliyor. Korku içeren içeriklerin düzenli tüketimi, bilişsel davranışçı terapinin etkisini ölçülebilir ölçüde güçlendirebiliyor ve çocukların kaygı düzeylerini azaltmada önemli bir araç haline gelebiliyor.

Yani, korku hikâyelerini koltuğumuzda oturarak güvenli bir şekilde deneyimlemek, zihin için faydalı bir pratik haline gelebilir. Eğer izlediğiniz filmin seviyesini hafiften aşarsanız, Scrivner’ın önerileriyle başlamak iyi bir tercih olabilir: Önce kitaplar gibi hayal gücünüzü daha kolay yönlendirebileceğiniz formatları deneyin, ardından ilgi alanlarınıza uygun daha derin ve etkileyici içeriklere geçin. Korkunun merakınıza yol açtığı bu yolculuk, sizi şaşırtıcı bir huzura götürebilir.

Kaynak: Haberler.com

The post Korku Hikayelerinin Gizli İşlevi: Beynin Tahminlerle Dansı ve Zihinsel Farkındalık first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) konferans salonunda gerçekleştirilen programa, İran ve Türkiye’den akademisyenler, öğrenciler ve çeşitli sanatseverler yoğun ilgi gösterdi. Programın başlangıcında, Tahran Büyükelçisi Prof. Dr. Hicabi Kırlangıç yaptığı konuşmada, Nasreddin Hoca’nın farklı coğrafyalarda ve kültürlerde nasıl bir efsane haline geldiğine dikkat çekti. Kırlangıç, “Nasreddin Hoca, Balkanlar’dan Türkistan’a kadar geniş bir alanda tanınıyor ve hikayeleri yüzyıllardır dilden dile dolaşıyor. Kısıtlı tarihi kayıtlara rağmen, Anadolu’da 7. yüzyıl Hicri döneminde yaşamış bir dini ve devlet adamı olarak bilinse de, şöhreti çok ötesine ulaşmış ve farklı kültürler tarafından benimsenmiştir.” şeklinde sözlerine yer verdi.

Konuşmasında, EİT üyesi ülkelerin halk kültürlerinde ve edebiyatlarında, halkın zekasını ve mizah anlayışını yansıtan efsanevi figürlerin önemli bir yer tuttuğunu belirten Kırlangıç, “Tarihsel gerçek ne olursa olsun, Anadolu’dan yayılan Nasreddin Hoca hikayeleri, Doğu İslam dünyasının ortak mizah ve zekâ mirasının en güzel örneklerindendir. Bu hikayeler, toplumların ortak değerlerini ve içtihatlarını yansıtarak, onları evrensel bir seviyeye taşımakta ve kültürler arası köprüler kurmaktadır.” diye ekledi.

Hikayelerde, toplumun karşılaştığı zorluklar, adaletsizlikler ve sosyal meselelerin mizahi bir dille dile getirildiğine vurgu yapan Kırlangıç, “Nasreddin Hoca’nın hicivleri, dönemin otorite figürleri, dini liderler, devlet yöneticileri ve zengin sınıfı hedef alarak, toplumun vicdanını ve sosyal adaletsizlikleri eleştirir. Bu hikayeler, halkın sesini ve içtwanı yansıtan önemli birer belgedir.” şeklinde konuştu.

Kırlangıç, ayrıca, Nasreddin Hoca hikayelerinin dünya genelinde toplam sayısının henüz tam olarak bilinmediğini ve bu zengin mirası kapsamlı bir külliyat haline getirmeyi arzu ettiklerini belirtti. “Bu konuda uluslararası çapta çalışmalar yapılabilir ve EİT platformu bu anlamda önemli bir rol üstlenebilir. Türkiye’nin Tahran Büyükelçiliği olarak, bu projelere akademik destek vermeye hazırız.” ifadelerini kullandı.

Programın kapanışında, Türkiye’den Gazi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Seyfullah Yıldırım, Tahran Şehid Beheşti Üniversitesi’nden Prof. Dr. Abbas Ahmedvend ve Tahran Harezmi Üniversitesi’nden Fatma Perçekani, Nasreddin Hoca’nın etkilerinin ve mirasının farklı coğrafyalardaki yansımalarını detaylandıran bir konferans gerçekleştirdi. Konferansın ardından, AA muhabirine açıklamalarda bulunan Yıldırım, Nasreddin Hoca’nın sadece Anadolu ve Türk dünyasında değil, İran ve Arap coğrafyasında da farklı isimler ve anlatımlar altında tanındığını vurguladı.

Yıldırım, “İnsanlara kendini sevdiren ve güldüren mizah anlayışıyla, Nasreddin Hoca, farklı kültürlerde ve dillerde farklı isimler almıştır. İran’da Molla Nasreddin, Türk dünyasında Hoca Nasır Efendi olarak anılan bu figür, aslında ortak bir kültürel mirasın parçasıdır. Bu etkinlik, mizah ve hicivin, coğrafya ve kültür sınırlarını aşan evrensel bir iletişim aracı olduğunu bir kez daha gösterdi.” dedi.

Program sonunda, Amerikalı tercüman Caroline Croskery tarafından, Farsçadan İngilizceye çevrilen ve Nasreddin Hoca hikayelerinin bir kısmını içeren kitap tanıtıldı. Bu kitap, farklı kültürlerden insanların mizah anlayışını ve Nasreddin Hoca’nın mizahi kişiliğini anlamaya katkı sağladı.

The post Tahran’da Nasreddin Hoca Anması ve Kültürel Etkinlikler first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Facebook ve Instagram mobil uygulama kodlarını inceleyerek, isim etiketi, video arama ve müzik etiketi gibi yeni özellikleri daha önce de ortaya çıkartan @wongmjane şimdiyse söz konusu özelliği gün yüzüne çıkarttı.

Instagram is working on school story. pic.twitter.com/wJc5oSJtyM

— Jane Manchun Wong (@wongmjane) 5 Kasım 2018

Okul Hikayeleri ise sadece belli bir okulun öğrencileri tarafından görülebilecek ve üretilmesinde katkıda bulunabilecek. Hatta üretilen Hikayeler, bir yönetici tarafından kontrolden geçirilecek ve herhangi bir olumsuz durumun yaşanmasının önüne geçilecek.

Bu durum uygulamanın kodlarında ise şu şekilde ifade edilmiş; “Okul hikayeleri, topluluğun güvenliğinden emin olmak için manuel olarak değerlendirilecek.”

School Stories are manually reviewed:

“Only people in the community can see this. School stories are manually reviewed to make sure the community is safe.” pic.twitter.com/XXITr1S1VB

— Jane Manchun Wong (@wongmjane) 5 Kasım 2018

Bu özellik ile Instagram çocuklar için daha eğlenceli ve güvenli bir alan oluşturmayı hedefliyor. Ancak bardağın diğer tarafına bakarsak da çocukların dışlanmış gibi hissetme problemleri de beraberinde gelebilir.

Henüz konu ile ilgili Instagram cephesinden resmi bir açıklama ise gelmiş değil. Bakalım kodlarda yer alan bu özellik kullanıma sunulacak mı? Hep beraber bekleyip göreceğiz.