Disleksi sadece bir zeka problemi değildir; normal veya üstün zekalı kişilerde de görülebilir ve okuma becerilerinde belirgin zorluklar yaratabilir. Genellikle birinci sınıfta başlayan okumayı zor öğrenme, harfleri tersten yazma veya okurken kelimeleri karıştırma gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Ayrıca kelimeleri okurken sonlarına ek getirme veya kelimelerin harflerini yer değiştirme durumları da görülebilir. Bu tür belirtiler toplum içinde disleksiye işaret edebilir ve okullardaki değerlendirmelerde dikkatli olunmasını gerektirebilir.

Çocuklar ve ergenler için doğru yönlendirme büyük önem taşır. Disleksi’nin eğitim sürecindeki etkileri yalnızca bireyin zorluklarıyla sınırlı değildir; aileler ve öğretmenler için de farkındalık ve uygun yönlendirme gerektirir. Uzmanlar, çocuk ergen psikiyatristleriyle iletişim halinde olmayı ve gerektiğinde başvuruların erken yapılmasını önerirler. Bu süreçte, eğitim kalitesinin ve yaklaşımın rolü kritik bir faktördür.

Gelişen bilimin ışığında, dünya genelinde ve Türkiye’de disleksiyle yaşayan bireylerin sayısı hakkında güvenilir bazı veriler bulunmaktadır. Buna göre, uluslararası veriler para biriminden bağımsız olarak çocukların öğrenme süreçlerinde disleksinin yaygın olduğuna işaret ederken, okul içinde de dikkat çekici bir görünüm sergilemektedir. Kaynaklar, haber ajansları ve sağlık bilimi platformları ile birleşerek, aileleri ve eğitimcileri bilinçlendirmektedir.

Not: Disleksi tanısı için çoğunlukla çocuk ergen psikiyatristlerinin katılımı gerekmekte olup, bu süreçte erken tanı ve müdahaleler fayda sağlar. İlgili gözlemler ve belirtiler fark edildiğinde profesyonel destek almak önemlidir.

The post Disleksi: Öğrenme Güçlüğünün Tanı ve Okuma Üzerindeki Etkileri first appeared on Magazin Haber Ajansı.

DÜNYA genelinde DEHB’nin çocuklukta başladığını ve yetişkinliğe uzanabildiğini dile getiren Ayaydın, bozukluğun temelde bir nörogelişimsel durum olduğuna değinerek dikkat, dürtü kontrolü ve davranış düzenlemesinde güçlük yaşandığını ifade ediyor. DEHB’nin görülme oranı dünya genelinde yaklaşık %5-7 arasında seyrediyor.

İki ana semptom kümesi olarak öne çıkan dikkat eksikliği ve hiperaktivite/dürtüsellik arasındaki farklar, çocuğun hangi alanlarda baskın olduğuna göre farklı görünümlere yol açabilir. Kızlarda dikkat eksikliği daha baskın olabilirken, hiperaktivite ve dürtüsellik bazı çocuklarda öne çıkabilir. Bu durumlar okul çağında belirginleşir ve kimi çocuklarda her iki alanda da belirtiler görülür.

Ayaydın, DEHB’nin en belirgin olarak hangi yaşlarda ortaya çıktığını şu şekilde özetliyor: 3-5 yaş arası çocuklarda hiperaktivite ve dürtüsellik daha belirginken, 6-12 yaş dönemde belirtiler netleşir ve 12-18 yaş aralığında dikkat sorunları ile dürtüsellik öne çıkabilir. Genetik faktörlerin DEHB’nin yaklaşık %80’ini oluşturduğu ve geri kalan %20’sinin çevresel ve perinatal etkenlerden kaynaklandığını belirtiyor.

Beslenme tek başına DEHB’yi tedavi etmez; ancak diyet ve besin öğelerinin düzenlenmesi belirtilerin hafiflemesi ya da şiddetlenmesi üzerinde rol oynayabilir. Özellikle demir, ferritin, çinko, magnezyum ve D vitamini eksiklikleri dikkat sorunları ile ilişkilendiriliyor. Buna rağmen tedavinin bütünsel yaklaşım gerektirdiğini vurguluyor.

Gece ekran kullanımı, uyku düzenini bozarak dikkat sorunlarını artırabilir. Tablet, telefon ve bilgisayar oyunları hızlı görsel-işitsel uyarılar sağlayarak beynin kısa süreli ödüllere alışmasını tetikleyebilir; bu da uzun vadeli odaklanmayı zorlaştırabilir. Araştırmalar, günde iki saatten fazla ekran süresinin dikkat sorunlarını daha sık gördüğünü gösteriyor.

DEHB tanısında ailenin ve öğretmenin gözlemleri önemli rol oynar. Çocuk ödevlerinde sık sık sıkılma, görevleri yarım bırakma gibi belirtiler gösterebilirken, sınıfta ders akışını sürdürmede güçlük, kıpırdanma ve yönerge yanlış uygulama gibi belirtiler de görülebilir. Genelde klinik değerlendirme, ebeveyn ve öğretmen bilgilerinin bir araya getirilmesiyle konulur; bazı durumlarda nöropsikolojik testler de kullanılabilir.

İlaç tedavisinin DEHB için en etkili yaklaşım olduğuna vurgu yapan Ayaydın, tedaviye davranışsal terapilerin de eşlik etmesinin faydalı olduğunu belirtiyor. İlaçların bağımlılık yaptığı yönündeki endişelere karşı ise bu riskin toplum ortalamasına göre daha düşük olmadığını, doğru yönetimle bağımlılık riskinin azalabileceğini ifade ediyor.

Sonuç olarak, DEHB’nin yalnızca akademik alanda değil sosyal hayatta da zararlar doğurabileceğini, sabırsızlık ve dürtüsellik nedeniyle arkadaş ilişkilerinde sorunlar yaşanabileceğini hatırlatıyor. Erken müdahale ve multidisipliner yaklaşım, özgüven kaybı, depresyon ve ileride oluşabilecek bağımlılık risklerini azaltabilir.

The post DEHB ve Beslenme: Diyetin Tek Başına Çözüm Olmadığı, Belirtileri Yatıştırmada Odağı Nasıl Belirlediği first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Adana Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları bürosu, çocuk istismarına sebep olabilecek içeriklerin bulunduğu Roblox’un yasaklanmasını talep etmişti. Bilgi İletişim ve Teknoloji Kurumu (BTK) ise 7 Ağustos Çarşamba günü Roblox oyununa erişim engeli getirildiğini duyurmuştu.

Uzman Görüşleri ve Oyunların Etkileri

Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üsküdar Otizm Merkezi’nde görevli Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Tuncay Sandıkçı, “Roblox oyunu, içerik ve süreç açısından herhangi bir erişim engeli olmadan devam ederse tehlike arz edebilir. Özellikle hassas çocuklar, daha kaygılı, sosyal ilişkilerde zorlanan, dürtüsel davranışlar sergileyen ve dikkat sorunları yaşayan bireyler haline gelebilir” şeklinde konuştu.

Basit Oyunların Cezbetmesi

Dr. Sandıkçı, “Oyun dediğimizde, çocukların fiziksel olarak bir arada olduğu, duyularına hitap eden, sosyal becerilerinin geliştiği ve akıl yürütme becerilerini kullandıkları aktiviteleri düşünmemiz gerekiyor. Ancak sanal oyunların gerçek bir oyun olup olmadığı tartışmalıdır. Bu tür oyunlar, klasik oyunların sağladığı gelişimsel etkiyi her zaman sunamamaktadır. Ancak bu, sanal oyunların tamamen kötü olduğu anlamına gelmez. Roblox, çocuklar arasında oldukça popüler bir oyun. Kliniğimize gelen her çocuğa ‘Bugün bu oyunu oynuyor musunuz?’ diye sorduğumuzda, muhtemelen ya oynamıştır ya da yakın zamanda bırakmıştır. Oyunun piksel kalitesi düşük ve daha mekanik bir yapıya sahip olması, çocukların ilgisini daha kolay çekebilir. Ancak, hangi yaş grubunda oynandığı, nasıl oynandığı ve ne kadar süreyle oynandığı gibi faktörler önemlidir. Eğer daha büyük yaş gruplarına ait bir oyun, daha küçük yaş grubundaki çocuklar tarafından oynanıyorsa ve süreler aşılmışsa, bu durum çocuk için problemli bir oyun deneyimi anlamına gelebilir” ifadelerini kullandı.

Oyun Süresi ve Yaş Aralığı

Oyun süreleri konusunda ailelerin internet kullanımı ve oyun oynama ile ilgili genel bir bilgi sahibi olmalarının kritik olduğunu belirten Dr. Sandıkçı, “Elde ettikleri bilgileri çocuklara uygun bir dille aktarmaları oldukça mühim. Yasaklayıcı bir tutum yerine, belli kurallar öğretmek daha etkili olabilir. Öncelikle çocuklara internetin de bir dünya olduğunu, o dünyanın kurallarıyla gerçek dünyanın kurallarının benzerlik gösterdiğini anlatmak gerekir. Belli kurallar çerçevesinde oyun oynamalarına izin vermek önem taşır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2 yaşına kadar çocukların ekran kullanmaması gerektiğini vurguluyor. 2-5 yaş arasındaki çocuklar için bir saate kadar, 5-9 yaş arasındaki çocuklar için 1-1.5 saate kadar, 9-12 yaş arasındaki çocuklar için ise 1.5-2 saat ekran süresi önerilmektedir. 12 yaşından sonraki çocuklar için bu süre daha da uzayabilir. Bu süreler aşılırsa, çocuklar kendilerini tamamen sanal dünyaya kaptırabilirler ve dikkat fonksiyonları, ruhsal sorunlar gibi problemler yaşayabilirler” dedi.

Uygunsuz İçeriklerin Etkileri

Dr. Sandıkçı, “Roblox oyunu içerisinde süreler aşılıyorsa ve çocuk kontrolünü kaybetmiş gibi hissediyorsa, bu durum tehlikeli hale gelebilir. Oyun, kontrolsüz alanlara geçiş yapılıyorsa, çocuk birçok açıdan olumsuz etkilenebilir. Örneğin, daha kaygılı ve sinirli bir çocuk haline gelebilir, uyku sorunları yaşayabilir. Uygunsuz içeriklerle karşılaşması durumunda, bu durum ruhsal zorlanmalara yol açabilir. Özellikle cinsel içerikler, çocukların yaşlarına uygun olmayan şeylerle sıkça karşılaşmalarına neden olabilir. Bu durum merak ve kaygı arasında bir çatışma yaratır. Çocuklar bazen oyunlarda siber zorbalıkla da karşılaşabilir. Yeterince başarılı olamamak, karakterin çekici olmaması veya belirli becerileri gerçekleştirememek gibi nedenlerle, diğer çocuklar tarafından zorbalığa uğrayabilirler. Bu da farklı ruh sağlığı sorunlarını beraberinde getirebilir” diye belirtti.

Ailelere Öneriler

Dr. Sandıkçı, erişim engeline bazı çocukların ve ailelerin tepkili olduğunu vurgulayarak, “Bir engel var ve bu karar alındı. Aileler, çocuklarına bu kararın gerekçelerini basit ve net bir dille açıklayabilir. Onların anlayabileceği bir dille, neyin sakıncalı olduğu ve neyin olmadığını aktarabilirler. Çocukların ruhsal ihtiyaçlarını internet ya da oyun üzerinden karşılamaktan kaçınarak alternatif aktiviteler sunmak, bu engelin büyük yaralar açmayacağını düşündürmektedir. Eğer oyun, hiçbir kısıtlama olmadan devam ederse, çocuklar kendilerini daha fazla kaptırabilir. Bu ebeveynlerin farkında olmadan ilerleyen bir süreç olabilir. Bu nedenle, ebeveynlerin çocuklarıyla sağlıklı bir iletişim kurmaları önem taşımaktadır. Uygunsuz içeriklerle karşılaşmaları, yaşlarına uygun olmayan tepkiler vermelerine neden olabilir. Bu durum, çocukların gelişimi açısından olumsuz sonuçlar doğurabilir ve sağlık sorunları ile ruh sağlığı problemleri ortaya çıkabilir” şeklinde konuştu.

Kaynak: Demirören Haber Ajansı / Sağlık

The post Uzman Doktordan Ailelere ‘İnternet Oyunları’ Uyarısı first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Etkinlik Detayları

Etkinlik kapsamında, hastaneye gelen ziyaretçilere otizm hakkında uzmanlar tarafından bilgi verildi. Otizmli çocuklar için düzenlenen etkinlikte, onlara doktor önlüğü ve stetoskop hediye edilerek mutlu bir gün geçirmeleri sağlandı.

Kepez Devlet Hastanesi Başhekimi Dr. Ufuk Ceylan, etkinlikte yaptığı konuşmada otizmin önemine vurgu yaparak, “Otizm spektrum bozukluğu, bireylerin sosyal etkileşim, iletişim ve davranışlarında farklılıklar gösteren bir durumdur. Bu farkındalık etkinliği ile otizmli bireylerin yaşamlarını desteklemek ve topluma katılımlarını kolaylaştırmak istiyoruz” dedi.

Çocuk Psikiyatri Uzmanı İpek Elif Özgenç ise katılımcılara otizm konusunda detaylı bilgiler verirken, her bireyin eşsiz olduğunu ve otizmli bireylerin de desteklenerek güçlü yanlarının ortaya çıkarılabileceğini belirtti.

• 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü kutlamaları kapsamında gerçekleştirilen etkinlikte, otizm konusunda farkındalık oluşturuldu.
• Olay, Akdeniz Otizm ve Spor Derneği ile Kepez Devlet Hastanesi iş birliğiyle düzenlendi.
• Otizmli çocuklara doktor önlüğü ve stetoskop hediye edilerek mutluluklarına ortak olundu.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı / Yerel

The post Antalya’da Otizm Farkındalık Etkinliği first appeared on Magazin Haber Ajansı.