Türk biyoloji dünyasında önemli bir gelişmeye sahne olan bu keşifte, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Dr. Mehmet Kürşat Şahin, bölgedeki doğal yaşam alanlarını detaylı şekilde incelemek üzere Barhal Vadisi’ne ulaştı. Burada yürüttüğü çalışmalar sırasında, bölgeye özgü ve bilinmeyen bir kertenkele türü keşfetti. Bu keşif, yalnızca bölge ekolojisi açısından değil, aynı zamanda bilim dünyası için de büyük bir önem taşıyor.

Türün Anlamlı İsmi ve Aile Bağları

Yaptığı araştırmalar esnasında, yeni keşfedilen bu kertenkeleye, vefat eden annesi Saliha’nın adını verme kararı alan Şahin, “darevskia salihae” isminde literatüre kazandırdı. Bu anlamlı isim, hem onun annesine duyduğu saygıyı hem de türün özgünlüğünü yansıtıyor. Ailesiyle birlikte bu büyük gururu paylaşan Şahin, bu anlamlı ismin, onun ve ailesinin hayatında derin bir iz bıraktığını ifade etti.

Heyecan Dolu Anlar ve Bilimsel Keşif

Keşif sırasında yaşanan duygusal anları anlatan Şahin, “Yeni bir tür olduğunu fark ettiğimde büyük bir heyecan yaşadım. Yanımda Gümüşhane Üniversitesi’nden Doç. Dr. Muammer Kurnaz da vardı. Göz göze geldiğimizde, içimizde tarifsiz bir sevinç ve heyecan yükseldi. Bu an, bizim için unutulmaz bir deneyim oldu.” şeklinde sözlerini dile getirdi. Bu an, bilimsel keşfin ötesinde, insanın doğa ile kurduğu bağın da simgesi haline geldi.

Ekolojik Özellikler ve Türün Yaşam Alanı

Keşfin yapıldığı Barhal Vadisi’nin güneşlenme süresi ve iklim koşullarının, bölgedeki diğer vadilere kıyasla oldukça farklı olduğunu belirten Şahin, “Bölgedeki özgün ekolojik şartlar, yeni türün yaşam alanını daraltıyor. Diğer kertenkele türleri vadinin farklı bölgelerinde bulunurken, keşfettiğimiz tür sadece küçük bir kaya bloğunda, yaklaşık 150 metre uzunluğundaki bir kayalık alanda ve 5-6 metre yüksekliğinde sınırlı bir bölgede yaşıyor.” dedi. Ayrıca, bu yeni türün genetik yapısının diğer kertenkelelerden oldukça uzak olduğunu vurguladı.

Keşfin Sonrası Duygusal ve Bilimsel Süreç

Türün taksonomik ve etimolojik açıdan isimlendirilmesi sürecinde, ailesel ve duygusal bağların ön plana çıktığını anlatan Şahin, “İlk etapta, bulunduğu yerin adını vermeyi planlamıştık. Ancak, yaşadığım zorlu süreçler, bu kararı değiştirdi. O dönem annemi kaybetmiştim ve Trabzon’da defnettikten sonra, yakın arkadaşım Doç. Dr. Muammer Kurnaz, bana bu keşfimizin anlamını ve değerini hatırlattı. O anda, annemin adını bu yeni türe verme fikri ortaya çıktı ve ailecek büyük bir duygusallık yaşadık.” şeklinde anlattı.

Türün Sonsuz Yaşayış Hikayesi ve Koruma Çabaları

Şahin, “Bu yeni tür, dünya genelinde keşfedilen sürüngenler arasında oldukça önemli bir yer tutuyor. Sürüngenlerde yeni bir türü keşfetmek, özellikle de ülkemizde, oldukça zor ve nadir görülen bir durum. Bu yüzden, ‘Saliha kertenkelesi’nin, habitatının korunması ve neslinin devam etmesi adına çalışmalarımıza devam ediyoruz.” diyerek, koruma ve izleme çalışmalarının önemine dikkat çekti. Türün, sadece küçük bir alanda yaşadığı ve sınırlı habitatı sayesinde, nesli tehdit altında olabileceğine işaret etti.

Sonuç ve Gelecek Umutlar

Bilim insanları ve çevre korumacıların ortak çabalarıyla, bu nadide türün yaşam alanlarının korunması ve bilim dünyasına kazandırılması, doğanın ve bilimin ortak başarısı olacak. Şahin, “Bu keşif, bana ve aileme büyük bir onur ve gurur kaynağı oldu. Bu türün, habitatı bozulmadığı sürece, sonsuza dek var olmaya devam edeceğine inanıyorum. Bu, hem kişisel hem de uluslararası bir başarıdır ve doğanın bize en büyük hediyesi olduğunu düşünüyorum.” diyerek, duygularını paylaştı.

The post Artvin’de Yeni Kertenkele Türü Keşfi ve Saliha Kertenkelesinin Hikayesi first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Mersin Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rıza Binzet, 2023 yılının Haziran ayında gerçekleştirdiği kapsamlı arazi çalışması ile Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde önemli bir keşfe imza attı. Bu çalışma sırasında, Tunceli ilçesine bağlı Pülümür-Erzincan kara yoluna yakın Hivar köyünün kuzey kesimlerinde, halk arasında ’emzik otu’ ya da ’emcek’ olarak bilinen, bilimsel adı Onosma olan bitkinin yeni bir türünü tespit etti.

Keşfedilen bu yeni türe ‘Pülümür emceği’ adı verilirken, bilimsel adı ise Botanik sistematiği alanına önemli katkılar sunmuş olan ve 12 Mart 2023 tarihinde vefat eden Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zafer Kaya’ya ithafen Onosma zaferkayae olarak belirlendi.

Tehlike Altındaki Tür

Prof. Dr. Binzet, dünya genelinde en az 270 türün varlığının bilindiğini, bunlardan 108’inin ise Türkiye’de doğal olarak yayıldığını ifade etti. Arazide yapılan gözlemler sonucunda, bu türün birey sayısının oldukça sınırlı olduğunu ve 100 ila 200 arasında birey bulunabileceğini gözlemlediklerini belirtti. Bu durum, türün varlığını tehdit eden faktörler arasında yer alıyor. Bu nedenle, keşfedilen türün korunması için kritik tehlike altında olarak sınıflandırıldığını vurgulayan Prof. Dr. Binzet, “Bu çalışma ile türün korunmasına yönelik alınacak önlemlerin de kapısını aralamış olduk.” şeklinde konuştu.

The post Mersin Üniversitesi’nden Yeni Bitki Türü Keşfi: Onosma zaferkayae first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Araştırmacılar, denizanası ve mercanlarda bulunan parlayan proteinlerin, yeni ilaçların geliştirilmesi açısından büyük bir potansiyele sahip olduğunu vurguluyor. Proteinler, yaşamın temel yapı taşları olarak kabul ediliyor ve vücutta kasların inşasından hastalıklarla mücadeleye kadar birçok kritik işlevi yerine getiriyor.

Son yapılan bir araştırmada, yapay zeka tarafından simüle edilen EsmGFP adlı yeni bir protein türü keşfedildi. Bu protein, daha önce bilinmeyen bir yeşil floresan protein çeşidi olarak öne çıkıyor. Doğada, denizanası ve mercanların parıltılarına sebep olan bu tür yeşil floresan proteinler, EsmGFP’nin de temelini oluşturuyor.

Yapay zeka tarafından simüle edilen EsmGFP proteini, şu anda yalnızca bilgisayar ortamında var olan bir koddan ibaret. Yani yapay zeka, EsmGFP’yi oluşturma talimatlarını içeren harf dizisini başarıyla bulmuş durumda. Bu dizinin, doğada bilinen en yakın floresan proteine yalnızca %58 oranında benzerlik gösterdiği dikkat çekiyor. Geri kalan %42’lik kısmı ise tamamen benzersiz ve bu proteinin doğada evrimleşmesi için toplamda 96 farklı genetik mutasyonun gerçekleşmesi gerekiyor.

Bu ilginç çalışmanın sonuçları, hakemli bilimsel dergi Science‘da yayımlandı. Araştırmacılara göre, bu mutasyonların kendiliğinden evrimleşmesinin yaklaşık 500 milyon yılı bulabileceği belirtiliyor. Bu önemli başarı, araştırmacıların geliştirdiği en son yapay zeka modellerinden biri olan ESM3 sayesinde mümkün oldu. ESM3, araştırmacıların sağladığı eksik protein kodlarındaki boşlukları doldurarak ve evrim sürecinin izleyebileceği tüm olası yolları hesaplayarak işlev görüyor.

Çalışmanın ortak yazarı ve EvolutionaryScale‘in kurucu ortağı olan Alex Rives, Live Science’a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “ESM3’ün temel biyolojiyi öğrenmesi ve evrim sürecinin keşfettiği alanın ötesinde işlevsel proteinler üretebilmesi oldukça dikkat çekici.”

The post Yapay Zeka ile Yeni Protein EsmGFP’nin Keşfi first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Yakın Doğu Koleji öğrencileri, TÜBİTAK’ın her yıl düzenlediği ve bu yıl 26. sı yapılan Ulusal Bilim Olimpiyatları’nda, Biyoloji dalında birincilik, ikincilik ve üçüncülük ödüllerini topladı.
İki aşamalı bir sınav sistemiyle uygulanan Ulusal Bilim Olimpiyatları’nda, Biyoloji dalında Yakın Doğu Üniversitesi ÖSS Bölümü öğrencileri Doğukan Baysal birinci, Yağmur Ertan ikinci ve Yılmaz Evre üçüncü oldu.
Ulusal Bilim Olimpiyatları, TÜBİTAK tarafından son sınıflar hariç liseye devam eden öğrencileri temel bilimlerde çalışmalar yapmaya özendirmek, çalışmalarını yönlendirmek ve bu alanlarda gelişmelerini destekleyerek katkı sağlamak amacıyla düzenleniyor.

Öğrenciler Laboratuar Çalışmaları Yaparak Teorik Derslere Çalıştı

Yakın Doğu Koleji Biyoloji öğretmeni Nezire Güzen Şensoy, öğrencilerin yıl boyunca çok yönlü olanaklara sahip laboratuarlarda ve teorik derslerde çalışarak tüm lise müfredatından sorumlu olarak bu sınava hazırlandığını, ifade etti.

“Hazırlanılması LYS’den çok daha ağır bir yarışma”

Yakın Doğu Koleji Müdürü Işılay Arkan ise elde ettikleri başarının, özveriyle çalışan ve öğrencileri hazırlayan ÖSS Biyoloji bölümü öğretmenleri ile öğrencilerinin başarısı olduğunu belirtti.
Arkan; “Bilindiği üzere bu tip sınavlar GCE sınavları gibi belirli müfredattan hazırlanılan sınavlar değildir. Öğrencinin tüm lise öğrenimindeki konuları kapsaması açısından çok daha fazla özveri isteyen çalışmalardır. Hazırlanılması LYS’den çok daha ağır ve meşakkatli olan bu yarışmada elde edilen sonuç, Yakın Doğu Koleji ÖSS bölümü farkını ortaya koymaktadır. Emeği geçen öğretmenlerimi ve sevgili öğrencilerimi kutlarım”
 

The post TÜBİTAK’ta projeler yarıştı first appeared on Magazin Haber Ajansı.