Bakır kaplar sağlık ve lezzetiyle öne çıkarken, kalaycılık geçmişteki önemiyle konuşuluyor. Latif Ulum, bu mesleğin kendilerine dededen babaya, babadan da oğlana geçtiğini dile getiriyor. “Kendimizi bildik bileli burada üretim devam ediyor. Bakırdan yapılan kaplar, yemeğin tadını etkiler; krom kaplar ise pek çok kişinin tercihi değil. Bu yüzden bakır kullanımı azalıyor; artık talep çok sınırlı.”

Yeni neslin meslek öğrenme konusunda ilgisiz kaldığına dair sitemde bulunan Ulum, çırak eksikliğinin sektörü zor durumda bıraktığını belirtiyor. “Bir genç gelip bu işi öğrenirse, 5-6 yıl gibi kısa bir sürede yetenek kazanabilir ve belki de hayatında değerli bir yatırım yapabilir. Ancak ne yazık ki kimse gelmiyor.”

Gün doğarken ocağını yeniden kuran kentteki son kalaycı ustası Latif Ulum, çırak bulamamanın ve azalan talebin ortasında bile mirası yaşatmaya kararlı görünüyor.

The post Adıyaman’da Son Kalaycı: Dededen oğula uzanan miras, değişen talebe karşı ayakta first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Varol, Kaunos Antik Kenti kazılarında işçi olarak çalıştığı yıllardan itibaren Anadolu’yu dolaşarak Sarıkeçililer ve Karakeçililer gibi yörük topluluklarıyla temas kurdu. 32 yıl boyunca süren bu yolculuklar sonucunda topladığı objeleri, 2011 yılında evinin bahçesinde kurduğu çadırda ücretsiz olarak görmek isteyenlerle paylaşmaya başladı. Bu nostalji köşesi, zamanın ağır aksak aktığı bir atmosfer sunuyor ve Yörük yaşamının sade güzelliklerini gözler önüne seriyor.

Varol, müzenin Fethiye Müze Müdürlüğü tarafından kaydı bulunduğunu belirtti. “Ölümümden sonra çocuklarım buraya bakmazlarsa müzemiz devlete kalacak. Amacım para pul değil.” diyen Varol, Anadolu’yu gezdiği arıcılık yolculukları sırasında toplam 550 eserin fotoğraflarını çekip kayıt altına aldığını ifade etti. 2011’den bu yana müzeyi en az 100 bin yerli ve yabancı ziyaretçinin gördüğünü söyleyen Varol, genç kuşakların tarihlerini öncelikle etnografya müzelerini gezerek öğrenmeleri gerektiğini vurguluyor.

İzleyicilere, “Ortaokul, lise ve üniversite öğrencileri kendi tarihlerini keşfetsin” diyen Varol’un çadır müzesi, yöresel mirası koruma ve gelecek kuşaklara aktarma konusunda örnek bir çaba olarak öne çıkıyor. Haber kapsamında çekilen görüntüler Cavit AKGÜN tarafından kaydedildi ve Demirören Haber Ajansı ile Haberler.com tarafından paylaşıldı.

The post Yörük Mirasını Bahçesinde Sergileyen Mehmet Varol’un 550 Eserlik Çadır Müzesi first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Çandır Mahallesi’nde evli ve iki çocuk babası olan Varol, Kaunos Antik Kenti kazılarında çalışırken tarih merakını daha da pekiştirdi. Anadolu’yu adımlayarak Sarıkeçililer ve Karakeçililer gibi öbeklerle temas kuran Varol, 32 yıl boyunca farklı yöreleri dolaştı ve 550 parçalık koleksiyonunu 2011 yılında evinin bahçesinde kurduğu çadırda ücretsiz olarak sergilemeye başladı. Bu sergi, adeta zamanın akışını yavaşlatan bir nostalji köşesi olarak öne çıktı.

Varol, müzenin Fethiye Müzesi Müdürlüğü kayıtlı olduğunu dile getirirken, ölümü halinde çocuklarının eserlere nasıl ulaşacağına dair kaygılarını da paylaşıyor. “Amacım para pul değil. Anadolu’nun arıcılık yolculuğu beni gezdirdi. Şu ana kadar 550 eser fotoğraflarla kayıt altına alındı ve 2011’den bu yana en az 100 bin ziyaretçi ağırladı.” sözleriyle sahip olduğu koleksiyonun toplumsal değere vurgu yapıyor. Ortaöğretimden üniversiteye kadar öğrencilerin kendi tarihlerinin izlerini sürebilecekleri etnografya müzelerini ziyaret etmeleri gerektiğini belirtiyor ve gençlere rehberlik etmenin önemini bir kez daha vurguluyor.

The post Çadır Müzesi: Yörük Kültürünün Bahçede Canlanan Anıları first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Yıllar içinde değişen tablo — Eskiden mutfaklarda bakır tencereler ve leğenler her evde bulunurdu. Şimdi ise seri olarak üretim yapan fabrikaların ve modern çelik kapların baskısı altında geleneksel kalaycılık geriledi. Yıldırım, “Eskiden herkesin mutfağında bakır tencere, leğen olurdu. Şimdi iki kişi kaldık. Çaydanlıkları, leğenleri, cezveleri kalaylıyoruz ama iş yok denecek kadar az. Dönemin son kalaycılarıyız. Bizden sonrası yok” sözleriyle durumu özetliyor.

“Kalay yapanların kalaylı işleri bir haftada gider” diyen Yıldırım, sahte kalay işlerine dikkat çekiyor ve kendi işinin daha güvenilir olduğunu savunuyor. “Bizim işimiz garantilidir. Bakır kaplarda yemek hem daha sağlıklıdır hem de lezzetlidir” diyen usta, kalayın maliyetinin yükseldiğini de belirtiyor. Tüp çalışanlarının maliyetleri ve emeklilik durumunun bu zanaata olan bağlılığı etkilediğini ekliyor.

83 yaşındaki Çapan Yöndemli ise mesleğine 12 yaşında adım atmış ve yıllardır aynı tutku ile çalışıyor. Çırak bulmanın giderek zorlaştığını vurgulayan Yöndemli, “Bizden sonrası yok. Leğen, kazan ölmez ama onları yapan kalmadı. Çırak devri geçti. Kimse el emeğiyle uğraşmak istemiyor” ifadelerini kullanıyor. Şu anda gördüğünüz leğeyi 3 saatte tamamladığını söyleyen Usta, her damlasının alın teri olduğunu belirterek helal kazancın altını çiziyor.

Kaynak: ANKA / Yerel Kaynak: Haberler.com

The post Aksaray’daki Kalaycılık Geleneği: Son Ustalar ve Geçim Sıkıntısı first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Antalya’da bakır kapların Türk mutfağında yaygın olarak kullanıldığına işaret eden yetkili, ancak sağlık açısından riskler konusunda dikkatli olunması gerektiğini belirtti. Geleneksel mutfaklarda sıkça görülen cezve ve sahanda yumurta pişirme gibi uygulamaların bakırla yapıldığını söyleyen Manavoğlu, AB’nin belirlediği limitlere göre kilogram başına 0,5 mg bakırın güvenli olarak kabul edildiğini ve bir 70 kiloluk birey için günlük maksimum 5 mg sınırının aşılmaması gerektiğini açıkladı.

Doğrudan temasın tehlikeli olduğuna vurgu yapan uzman, kalaylanmamış veya uygun işlemlerden geçmemiş bakırın tehlikeli olabileceğini belirtti. Özellikle asidik gıdalarda bakırla pişirme veya depolama yapıldığında gıdaya bakır geçişinin ortaya çıkabildiğini ifade eden Manavoğlu, ABD’de pH değeri 6’nın altında olan gıdaların bakırla temas etmesinin yasaklandığını sözlerine ekledi.

Zamanla bakır kaplarda görülen yeşil tabakanın da sağlık açısından riske yol açabildiğini belirten uzman, bu tabakanın bakır asetatı olduğunu ve toksik etkileri bulunduğunu söyledi. Evlerde bu tür ürünlerin mutlaka elden çıkartılması veya kullanılmaması gerektiğini, aşırı bakır alımının kusma, ishal ve bulantı gibi belirtilere yol açabileceğini vurguladı.

Bakır kapların bakımı da önemli olup, çizilme, yıpranma veya deformasyon durumunda mutlaka kalaylatılmalı ya da onarılmalıdır. Aksi halde toksik madde geçişi artabilir. Özellikle çocuklar ve bebekler, yetişkinlere göre daha hızlı solunum yapabildiğinden çevresel toksik etkilere daha duyarlıdırlar. Yakın zamanda yaşanan bir gıda zehirlenmesi vakasında çocuk hayatını kaybettiğinde, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi gerektiği bir kez daha ortaya çıkmıştır.

Gıda okuryazarlığını artırmanın önemi, toplumda gıdaya dair pek çok hurafeyi de beraberinde getiriyor. Doğru bilgiye ulaşmanın kritik olduğunu belirten Manavoğlu, geleneklerimizi korurken riskli alışkanlıkları da gözden geçirmemiz gerektiğini söyledi. Çizilmiş veya deformasyon görmüş ürünleri“Bir şey olmaz” diyerek kullanmaya devam etmek yerine güvenli kullanımın benimsenmesi gerektiğini ifade etti.

Gıda güvenliği konusundaki bilgilendirme çalışmalarını sürdürdüklerini, vatandaşların güvenilir kaynaktan bilgi alabilmesi için Bakanlık ve Odalarla iletişimde kalmaları gerektiğini belirtti. Bakır doğru kullanıldığında geleneksel mutfağımızın bir parçası olarak kalabilir; ancak yanlış kullanım sağlık açısından tehlikeli bir durum oluşturur ve vücudu zamanla zehirleyebilir.

The post Bakır Kaplarda Gıda Güvenliği: Kalay ve Paslanmaz Bariyerin Önemi first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Antalya’daki mutfaklarda bakırın geleneksel olarak sık kullanıldığına vurgu yapan Manavoğlu, cezve ve sahanda yumurta pişirme tencereleri gibi ürünlerde bakırın yaygın olduğunu söyledi. Avrupa Birliği’nin belirlediği limitlere göre, kilogram başına 0,5 mg bakır tüketimi ve 70 kilogramlık bir birey için günlük maksimum 5 mg bakır alınabileceğini hatırlattı.

Doğrudan temasın tehlikeli olduğunu vurgulayarak, kalaylanmamış veya uygun işlemlerden geçmemiş bakırın riskli olabileceğini ifade etti. Bakırın ısıyı iyi ilettiğini belirtirken, gıdaların homojen pişmesi için bakırın doğrudan gıdayla temas etmemesi gerektiğini ve mutlaka kalay veya paslanmaz çelik bir bariyerin bulunması gerektiğini dile getirdi. Özellikle asidik gıdalar söz konusu olduğunda bakırla doğrudan pişirme veya depolama yapılırsa bakırın gıdaya geçişinin artabileceğini anlattı. ABD’de pH değeri 6’nın altında olan gıdaların bakırla doğrudan temas etmesinin yasaklandığını söyledi.

Zamanla bakır kaplarda oluşan yeşil tabakanın sağlık açısından ciddi riskler içerdiğini ifade eden Manavoğlu, bu tabakanın bakır asetatı olduğunu ve toksik etkiye sahip olduğunu belirtti. Evde bu tür ürünlerin mutlaka elden geçirilmesi veya kullanılmaması gerektiğini vurguladı; fazla bakır alımının kusma, ishal ve bulantı gibi belirtilere yol açabileceğini sözlerine ekledi.

Bakır kapların bakımı konusunda da uyarıda bulunan Manavoğlu, çizik, yıpranma veya deformasyon görülürse mutlaka kalaylanması veya onarılmasının gerektiğini söyledi. Aksi durumda toksik madde geçişinin artabileceğini belirtti. Özellikle çocuklar ve bebekler üzerindeki etkilerin yetişkinlere göre daha güçlü olduğunu söyleyen Manavoğlu, solunum hızlarının çocuklar için yetişkinlere göre iki kat daha yüksek olduğuna dikkat çekti. Çevresel faktörler ve toksik maddelerden çocukların daha çok etkilendiğini ifade etti.

Gıda okuryazarlığını artırmamız gerektiğini vurgulayan Manavoğlu, toplumda bakırla ilgili pek çok hurafenin dolaştığını belirtti. Doğru bilgiye ulaşmanın önemine işaret eden sosyolojik uyarısında, eski ve deforme ürünlerin “Bir şey olmaz” düşüncesiyle kullanılmaya devam edilmesinin riskli olabileceğini söyledi. Güvenilir gıda için gıda okuryazarlığının artırılması gerektiğini belirtti.

Tarım ve Orman Bakanlığı ile sivil toplum kuruluşlarının bilgilendirme çalışmalarını takip etmenin önemli olduğunu ifade eden Manavoğlu, tüketicilerin bakanlık ve Odaların sosyal medya kanallarını kullanarak doğru bilgiye ulaşabileceğini söyledi. Bakır doğru kullanıldığında geleneksel mutfak kültürünün güzel bir parçası olabilir; ancak yanlış kullanım sağlığı tehlikeye atabilir ve vücudu zamanla zehirleyebilir.

The post Bakır Kaplarda Gıdayla Temas ve Sağlık Riskleri: Uzman Uyarısı first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Bir kalay ustası olan Davut Gündüz (36) ise mesleğin günbegün gerilemesini vurguluyor. “İlk adım olarak bakırlar temizlenir, ardından kalay tezgahında belirli bir ısı uygulanır ve kaplar kalaylanır. Eskiye göre bakır kullanımı ve kalaycılık azaldı; maliyetler nedeniyle birçok kişi bu işi yapmak istemiyor. Bu da ustaların azalıp bazıları mesleğini bırakmasına yol açıyor; bazıları ise vefat ediyor ve ardında çırak yetiştirecek yetişkinler kalmıyor.”

Kalaylama işleminin gerekliliği ise sadece estetik değil, güvenlik açısından da önemlidir. Davut Gündüz, “Doğru kullanıldığında uzun süre kalaya ihtiyaç duyulmuyor; ancak kalay yapılmazsa bakır yüzeyi zamanla kırmızılaşabilir ve bu da yiyeceğin sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Kalaylanmamış bakır, yemeklerin tadını ve güvenliğini de etkileyebilir. Bakır kaplar, doğru kullanımla lezzeti korurken, temizlenmediğinde veya gerektiğinde kalaylanmadığında problem yaratabilir.” açıklamasını yapıyor.

Bakır kapların maliyet ve bakım dengesi, kalaycılığın gelecek açısından kırılma noktasıdır. Küçük ölçüdeki bakır yumurta sahanları bile kalaylanınca 200-250 liraya kadar değişen fiyatlarla karşılaşılıyor; boyut ve kullanıma bağlı olarak bu rakamlar artabiliyor. Bakır ürünler, doğru koşullarda kullanıldıktan sonra uzun yıllar dayanabilir; fakat uygun kalaylama ve bakımdan uzak kalırsa, yüzey zarar görüp işlevini yitirebilir.

Kaynak: İhlas Haber Ajansı / Yerel Kaynak: Haberler.com

The post Kalaycılığın Günümüzdeki İzleri: Ordu’Da Bakırın Sağlıklı Yüzeyi first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Çeyrek asırlık bir tutkunun ürünü olan koleksiyon; misketler, okul önlükleri ve dededen kalma bakır kaplardan tutun da gençlik yıllarında dinlediği plaklara kadar geniş bir yelpazeye yayılıyor. Zamanla hobiyi bütünüyle benimseyen Ceylan, her gittiği yerden topladığı eşyaları tek bir çatı altında topluyor.

Muhtarlık binasında sergilenen parçalar arasında Karamanoğulları Beyliği döneminden kalma kantar, Çanakkale Savaşı’nda yabancı bir askerin kullandığı su matarası, eski tespihler, plaklar ve radyo kasetlerinden fotoğraf makinelerine kadar pek çok antika bulunuyor.

“Eşyalarımız nesilden nesle aktarılırdı” diyen Ceylan, çocukluk ve gençlik yıllarından kalan hatıraların da sergilendiğini belirtiyor. Dededen toruna uzanan mirasloop olan bakırlar, eski kap-kacaklar ve benzeri öğeler, muhtarın işgal ettiği alana taşınıyor ve ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

Muhtar Ceylan, binayı muhtarlık müzesimahalle müzesi olarak değerlendirdiklerini söylüyor. Ziyaretçiler, çocuklar dahil olmak üzere gün içinde eşyaları inceleyip dokunabiliyor, hatta köşede çay ve gazoz eşliğinde hatıratı paylaşabiliyorlar.

Ceylan, gözetiminde toplanan koleksiyonda yaklaşık 800-900 yıllık el yapımı kantar ve yaklaşık bin yıllık tarih barındıran bir konak bulundurduğunu belirtiyor. Eski terazilerden oyuncaklara, bakır eşyadan daktiloya kadar geniş bir yelpazede sergiler oluşturuluyor. Çocuklar için ise yaş gruplarına göre ilgi alanları değişiyor; eskinin bakırı ve ocakları öne çıkarken, gençler için eski telefonlar, kasetçalar ve CD çalarlar merak uyandırıyor.

Haber ve görüntü: Ayşenur Demirtaş Gül, Batuhan Durnaoglu / Ankara

The post Muhtarlık Binasını Müzeye Dönüştüren Cihat Ceylan’ın Nesilden Nesile Taşıdığı Antikalar first appeared on Magazin Haber Ajansı.

Çeyizler, hatıralar ve günlük yaşantının parçaları olan eşyaları toplarken çoğunlukla dedesinden kalma hatıralar, köyden gelen bakır kaplar ve gençliğinde dinlediği plaklar ön planda. Zamanla bu birikim, muhtarlığın imkanlarıyla halkla paylaşılmaya başlandı ve binanın bir tür korunaklı müzeye dönüşmesi sağlandı.

Muhtarlık müzesinde, Karamanoğulları Beyliği döneminden kalma kantarlardan Çanakkale Savaşı’nda yabancı bir askerin kullandığı su matarasına kadar geniş bir aralıkta antika eserler bulunuyor. Eski tespihlerden plaklara, radyo kasetlerinden körüklü fotoğraf makinelerine kadar pek çok obje ziyaretçilerin ilgi odağı oluyor.

“Eşyalarımız nesilden nesle aktarıldı” diyen Ceylan, çocukluk yıllarından bu yana çeşitli objeleri topladığını hatırlatıyor. “İlk olarak misketleri, sonra gazoz kapağı biriktirdim. Dedemden kalma hatıralar, bakırlar ve köy froması eşyalarla başlayan serüven, muhtarlıkta sergileme imkanı bulunca büyüdü.” dedi. Eski kap-kacak, bakırlar ve benzeri eşyalar, dededen toruna uzanan bir miras olarak burada yaşatılıyor.

Binayı muhtarlık müzesi veya mahalle müzesi olarak değerlendirmenin mümkün olduğunu söyleyen Ceylan, çocukların ve ailelerin eşyaları görmeye geldiklerinde dokunabildiklerini, oturup gazozlarını yudumlayabildiklerini belirtti. İçerideki köşede bir divan bulunuyor ve ziyaretçilere kendi parçalarını hissettirme amacı taşıyor. Ziyaretçi akışının artmasıyla birlikte, yurtdışından gelen konuklar da eşyaları görmeye geliyorlar.

Yüzlerce yıllık tarihi barındırıyoruz diyen Ceylan, yaklaşık 800-900 yıllık el yapımı bir kantarın muhtarlıkta sergilenmesini gururla ifade ediyor. “Eski terazilerden oyuncaklara kadar geniş bir yelpazeye sahibiz. Çocuklar, günümüzde artık üretilmeyen el yapımı eşyalarla ilgileniyor; yaş gruplarına göre bakır, ocaklar, daktilolar ve fotoğraf makineleri daha çok ilgi çekiyor. Yeni nesil ise eski telefonlar, kasetçalar ve CD gibi teknolojik objelerle daha çok merak tartıyor.”

Kaynak: Demirören Haber Ajansı / Kültür Sanat

The post Muhtar Cihat Ceylan’ın Binayı Müzeye Dönüştürmesiyle Geçmişe Yolculuk: Bahçelievler Mahallesi’nin Antika Zenginliği first appeared on Magazin Haber Ajansı.