Düzce’de Atölyeden Dünyaya Bağlama Sesleri: Canan Horuz’un Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcılığı Yolculuğu

Gölyaka’da marangozluğunu sürdüren 52 yaşındaki Canan Horuz, ata yadigârı bağlama yapımını, el emeğiyle geleceğe taşıyor. Dedesi Hüseyin ve babası İsmail Horuz’un yönlendirdiği çocukluk yıllarında başlayan zanaat tutkusunu, vefatların ardından dönemsel olarak ara verip yeniden inşa eden Horuz, 2018 yılında bu geleneksel sanatı yaşatmaya karar verdi.

Atölyeyi restore eden Horuz, yaklaşık sekiz yıldır bağımsız olarak bağlama üretimini sürdürüyor. 2023 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yok olmaya yüz tutmuş geleneksel sanatları icra eden “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcıları” listesinde yer alarak Sanatçı Tanıtım Kartı sahibi oldu. Bu süreçte kendisini merak edenlere bağlama yapımının inceliklerini aktarmak için çalışıyor.

Bağlama yapımında kullandığı malzemelerin başında kestane, akçaağaç ve yabani dut ağacı geliyor. Horuz, oyma tekniğini tercih ederek oyulmuş ayrıntılarla sesini zenginleştiriyor. Yakın gelecekte kayından yapılmış bir parça denemesini de planlıyor. Ağaçları özenle seçip kurutan ustamız, yaş ağaçları üzerinden çalışmayı ve iç hacmi oyduktan sonra bağlamayı toplamaya başlamayı önemsiyor. Bu süreçte bağlamanın sapı ve teknesinin her ağaç türüne göre değiştiğini belirtiyor.

Horuz’un bağlamaları sadece Düzce ve çevresinde değil, Adıyaman, Malatya ve Artvin’e kadar uzanan bir talep ağına sahip. Hatta Almanya’dan gelen talepleri de karşılayabildiğini ifade ediyor. Anadolu’nun kültürel kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak gördüğü bu enstrümanı gelecek kuşaklara aktarma hedefini “; “html_content”: “

Gelecek kuşaklara aktarılmasını arzu ettiği bağlama geleneği, onun için Anadolu’nun sesini yaşama bağlamında büyük önem taşıyor. Bağlama, Horuz’a sadece bir müzik aleti değil; Aşık Veysel, Dadaloğlu ve Pir Sultan gibi halk ozanlarının kültürünü hissettiren bir simge olarak görülüyor. Hedefi, bu kültürün yok olması riskini bertaraf etmek ve yaşatmak.

“Birilerine bu zanaatı öğretmeyi arzu ediyorum” diyen Horuz, AA muhabirine on yıllık marangozluk deneyimi ve sekiz yıllık bağlama üretimi süresince edindiği tecrübeyi paylaşıyor. Bağlama yapımının sabır ve emek gerektirdiğini vurgulayan Horuz, oyma tekniğinin ince işçilikle zenginleştiğini ve bağlamaların her ağacın türüne göre farklı bir ses sunduğunu kaydediyor. Ayrıca ağaçların yaşken oyulmasının, kurutulup dinlenmesiyle sese yön verdiğini dile getiriyor.

Horuz’un enstrümanları sadece coğrafi olarak sınırlı kalmıyor; Düzce ve çevresinin yanı sıra Adıyaman, Malatya ve Artvin’e gönderiliyor, hatta Almanya’dan da talep alıyor. Anadolu’nun kültürel mirasını koruma konusunda büyük bir motivasyona sahip olan Horuz, bu mirası genç nesillere aktarma arzusunu sık sık dile getiriyor ve bağlamayı bu büyük ailenin parçası olarak görüyor.