Bir Gecede Kondular: İzmir’in Gecekondu Hafızası Belgeseli Ödüllerle Taçlandı

İzmir Ekonomi Üniversitesi Mimarlık Bölümü araştırma görevlisi Ali Rıza Bayrak’ın yönettiği Bir Gecede Kondular adlı belgesel, gecekondu hayatının ardındaki insan öykülerini öne çıkarıyor. Mahallelerin kent hafızasındaki yerini ve 50 yılı aşkın sürede geçirilen dönüşümü incelerken, İzmir’in Gültepe ve Çimentepe mahallelerinde çekimler gerçekleştirdi. Belgeselin kurgusu ise İEÜ İletişim Fakültesi Sinema ve Dijital Medya Bölümü’nün 2026 mezunu Yağmur Canpolat ile ortak çalışmanın sonucudur.

Bayrak, filminde yalnızca fiziksel yapıları betimlemek yerine, bu yapılar etrafında şekillenen toplulukların dayanışma ağlarını ve yaşam mücadelesini görünür kılmayı amaçladığını dile getiriyor. Gecekondulara bakıldığında çoğu kez sadece yapıların gördüğünü; ancak her birinin arkasında yeni bir yaşam kurma arzusuyla hareket eden insanların hayalleri ve emeklerinin saklı olduğuna vurgu yapıyor. Zaman içinde bu mahalleler hem kent dokusunu hem de anıları değiştirmiş durumda. Bu belgesel, kaybolmaya yüz tutan toplumsal hafızayı günümüz yöntemleriyle kayıt altına almayı hedefliyor ve mimarlığın yalnızca tasarlanan yapılardan ibaret olmadığını; insanı, toplumu ve çevreyi anlamakla ilgili sorumluluk taşıdığını savunuyor.

Ödülün kendisi için büyük bir mutluluk kaynağı olduğunu belirten Bayrak, belgeselin hazırlık sürecinde amacının yalnızca bir yapı tipini anlatmak olmadığını, o yapıların ardındaki umutları, zorlukları ve yaşam mücadelelerini görünür kılmak olduğunu ifade ediyor. Bu başarı, kent hafızasında iz bırakan ve filme ilham veren tüm emekçilere adanıyor.