Oltu’nun Nal Ustası: Nurettin Toprak ve Yaşayan Gelenek

Oltu ilçesinin Orucuk Mahallesi’nde yaşayan 85 yaşındaki demirci Nurettin Toprak, 1966 yılında açtığı atölyesinde hâlâ aynı örs üzerinde çalışmayı sürdürüyor. Yıllardır demirin ateşiyle yoğrulan Toprak, çocukluğundan beri bu sanatı benimsemiş ve köy evinin yanında kurduğu atölyesinde sabahın erken saatlerinden akşama kadar işini sürdürüyor.

Toprak, yöre halkının hayvanlarına çakılan nallardan öküz arabalarının tekerleklerine kadar pek çok ürünü üreten atölyesinde, teknolojinin değişmesiyle azalan talebe rağmen oğluyla mesleğini yaşatmaya çalışıyor. 60 yıldır aynı örste demir döven usta, sabah namazıyla başlayan mesaisini hâlâ sürdürdüğünü belirterek, bu sanatta şimdiye kadar gördüğü aşkı ve zorluğu dile getiriyor.

“Bir ben kaldım, ben de sıfıra çıktım” diye konuşan Nurettin Toprak, AA muhabirine demirciliğe çocukluk yıllarında başladığını ve iki yıllık askerlik sonrası kendi dükkanını açtığını anlattı. 1966’da kendi imkânlarıyla kurduğu atölyedeki eski eşyaların çoğu artık çalışmıyor; pas tutan malzemeler nedeniyle işler eskisi gibi yürümese de elindeki Rus örsünü hâlâ kullanıyor.

Oğlu Hikmet Toprak da babasının yanından ayrılmadan mesleği sürdürüyor. 56 yaşındaki ustanın anlattığına göre, eskiden öküz arabalarının tekerleri için halka, çift demiri, balta, çapa ve kazma gibi aletler el emeğiyle dövülürdü; şimdi ise bu işlerin hemen hiçbiri kalmadı. Bir tek nal işi kaldı ve o da bitmek üzere görünüyor.

Hikmet Toprak, babasının mesleğe olan sevgisini şu sözlerle özetledi: Dükkana olan hevesi hiçbir zaman azalmıyor. İş yoksa bile burada otururuz; biz de babamızdan böyle gördük. Eskiden sabah girer akşama kadar çalışırdık; şimdi pazarlarda nal satıyordum. Şu an bunlar yok ama babam hâlâ çalışıyor. Bu işin son temsilcisi ben miyim, bilmiyorum; ömrüm yettiği sürece devam edeceğim.

AA ve Haberler.com kaynaklarından aktarılan bu öykü, geleneksel nal yapımının bugünlerde nasıl canlı tutulmaya çalışıldığını gösteriyor. 13 yaşından beri dükkanda olan genç Toprak da, babasının mirasıyla bu sanatı sürdürmeye kararlı görünüyor.