Kuzey Irak’taki Neandertal Kurbanına ait Göğüs Yarasının En Eski Şiddet Kanıtı mı?

Bir mağarada bulunan Neandertal kalıntılarında, göğsünden vurulduğu düşünülen bir yaranın, insanlık tarihindeki en eski şiddet izlerinden biri olabileceği öne sürülüyor. Araştırmacılar, yaklaşık 75 bin yıl önce yaşamış bu bireyin sivriltilmiş ahşap bir mızrakla yaralandığını öne sürüyorlar. Deliklerin konumu ve büyüklüğü, ölümcül travmanın akciğer ve ana damarlar üzerinde yaratmış olabileceği olasılığını destekliyor.

Shanidar A olarak adlandırılan bu kalıntı, Kuzey Irak’ta bulunan ve kazı çalışmalarında ilk olarak 1950’lerde ortaya çıkan Neandertal örnekleri arasında yer alıyor. Yaranın çok dairesel oluşu ve derinliği, doğal bir kırıkla açıklanamayacağını gösteriyor; bilim insanları bu tür yaraların ahşap mızrakla yapılan darbelerden kaynaklandığını düşünüyorlar.

İnsancıl ya da düşmanca olabilecek bu yaralanmanın nedeni net olarak belirlenemese de, bazı yorumcular bunu av kazası veya dost ateşiyle ilişkili olabilecek bir olay olarak da değerlendiriyor. Ancak konum ve büyüklük, insanlar arası şiddetin olası bir açıklama olduğunu öne çıkarıyor.

Bu keşif, bu mağarada geçmişteki başka Neandertal kalıntılarıyla birlikte, Avrupa ile Asya arasında yayılan bu türlerin ne kadar sert ve şiddet içeren olaylara maruz kaldığını gösteren ilk dalga kanıtlarından birini oluşturuyor. Yaranın meydana geldiği dönemde sivriltilmiş ahşap mızrakların kullanıldığına dair ilk somut bulgular olarak da kabul ediliyor.

Geçmişteki başka arkeolojik bulgular, örneğin Kemik Çukuru bölgesinde 430 bin yıl öncesine tarihlenen çok sayıda iskelet üzerinden çıkan yaralar, bu topluluklarda da şiddetin farklı biçimlerinde çatışmaların yaşanmış olabileceğini işaret ediyor. Araştırmalar, bu tür kanıtların, insanların uzun bir süredir süregelen tehditlerle karşı karşıya olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Şiddetin kökeni ve yaygınlığı üzerine devam eden tartışmalar, bilim insanlarını bu konunun tarihsel derinliğini anlamaya çalışırken, bir yandan da modern insanın sosyal evrimini nasıl etkilediğini sorguluyor. Uzmanlar, bu tür bulguların, avcılık ve besin paylaşımı gibi davranışların tarımdan önceki dönemde bile karmaşık sosyal dinamiklere işaret ettiğini gösterdiğini belirtiyorlar.

Çalışma, Scientific Reports dergisinde yayımlandı ve İngilizceden Türkçeye çevrildi. Çeviri sürecinde yapay zeka destekli çözümler kullanıldı; son kontroller ise BBC’den bir gazeteci tarafından yapıldı.