Çayır Belediyesi’nde Türkçe Resmi Dil Statüsünün 2013 Hikayesi

Çayır Belediyesi, Kuzey Makedonya’nın çok kültürlü dokusunun öne çıkan örneklerinden biridir. 2013 yılının ekim ayından itibaren Türkçe, belediyenin resmi dil tanınılmıştır. Belediyede Türkçe’nin resmi dil olarak kabul edilmesi, Türk toplumu ile bölgesel kimliğin dilsel varlığını ön plana çıkarmış, o dönemdeki yerel siyasi hareketlerin etkisiyle gerçekleşen bu adım, toplumsal miras açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir.

Prof. Dr. Süleyman Baki, dönemin Kalkandelen Üniversitesi öğretim üyelerinden, sürecin yalnızca dilsel bir talep olmadığını, aynı zamanda kültürel etkileşimin ve topluluklar arası bağların güçlenmesi anlamına geldiğini vurgulamıştır. Baki, “Bizim için tarihi bir gündü” ifadesiyle 100 yıl sonra Üsküp’teki Çayır Belediyesi’nde Türkçe’nin resmen kabul edilmesini hatırlamaktadır. Ayrıca Türk bayrağının da belediyede resmi bayrak olarak dalgalanmaya başlaması, nüfus oranlarının ötesinde bir toplumsal kimliğin görünürleşmesini simgeledi.

“Türkçe, toplulukları birbirine bağlayan köprü görevi görür ve bu değerlendirme, bölgenin geçmişteki Osmanlı mirasıyla güçlü bir bağı olduğuna işaret eder. Üsküp ve çevresi, yüzyıllardır Türk dili ve kültürüyle iç içe geçmiş durumdadır; Taşköprü gibi simgeler bunun kanıtıdır. Türkçe, farklı toplulukları bir araya getiren bir iletişim köprüsüdür.

Yaklaşık 1 milyon 836 bin 713 kişilik Kuzey Makedonya nüfusunun üçte birine yaklaşan bir Türk toplumu varlığı, ülkedeki etnik tabloya yansımaktadır. Resmi dil statüsünün veya bayrağın toplumun yalnızca yüzde 50’si tarafından paylaşılmaması gerektiğini söyleyen Baki, dil ve kültürün günlük yaşamda, sanat ve edebiyatta da canlı olduğunu göstermektedir. Çayır, Saray ve Gazi Baba gibi ilçelerde Türkçe isimler taşımanın da bu tarihsel bağların bir göstergesi olduğunu ifade ediyor.

“Türkçe, bölgedeki toplulukları bir arada tutan bir köprü olarak yaşamını sürdürüyor.” Bu düşünce, dilin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda yerel yönetimler, halk ve sivil toplum kuruluşlarının ortak sorumluluğunu hatırlatmaktadır.

Çayır Belediyesi’nde Türkçe eğitimi ve günlük yaşam çerçevesinde Tefeyyüz İlköğretim Okulu ile Yaşar Bey Üsküplü İlkokulu’nda Türkçe eğitim sürüyor. Böylelikle dilin kullanımı ve hakların talep edilmesi, toplumun kendi geleceğini belirleme çabasını destekliyor.

Kuzey Makedonya’daki etnik tablo Eylül 2021 nüfus sayımı verilerine göre ülkedeki Türk nüfusu yaklaşık %3,86 düzeyinde. Bu tablo, dil ve kültürün ulusal düzeyde korunmasının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Çayır Belediyesi örneği, ülkedeki Türk toplumunun dilsel ve kültürel varlığının yerel düzeyde nasıl güçlendirilebileceğini gösteren temel bir vaka olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)