Aşık Emi Mustafa Durmuş’un Değirmeninde Geleneksel Sohbetler ve Şiir Yolculuğu

Bayburt’un Aydıntepe ilçesindeki Çatıksu köyünde bulunan tarihi değirmen, zamanla işlevini yitirse de sahibi Mustafa Durmuş’un misafirperverliğiyle köylünün buluşma noktası olmayı sürdürüyor. Köy halkının “Aşık Emi” olarak andığı 78 yaşındaki Durmuş, yaklaşık elli yıl önce aldığı değirmeni 30 yıl boyunca çevre köylerden getirilen taneleri öğütmek için kullanmıştı. Şu anda ise değirmeni işleten bir yandan şiir ve deyiş çalışmalarını sürdürmekte ve köylülere kapısını açık tutmaktadır.

Çarkları döndüren suyun azalması ve teknolojinin ilerlemesiyle yaklaşık kırk yıl sonra değirmen, işlevini büyük ölçüde yitirmiştir. Ancak taş duvarları ve ahşap bölümleriyle geçmişin izlerini taşıyan yapı, Durmuş’un misafirlerini ağırladığı bir kültür mekanına dönüşmüştür. Yazdığı şiir ve deyişleri burada dostlarıyla paylaşan Durmuş, kültürel sohbetlerle geçmişe yolculuk yapıyor. Ayrıca edebî çalışmalarını sürdürmek için değirmenin içinde özel bir oda oluşturmuştur.

“Suyun yetersizliği nedeniyle artık tahıl öğütemiyorum” sözleriyle durumu özetleyen Durmuş, Doç. Dr. Hasan Aktaş tarafından “Karkamer Divanı” adıyla kitaplaştırılan şiirlerini AA muhabirine anlattı. 14 yaşında gördüğü rüyadan sonra şiire yöneldiğini ve köyde Aşık Emi olarak anılmasının bu sürecin bir yansıması olduğunu ifade etti. Gençliğinde gençliğinde değirmeni işletmeye başlayan Durmuş, çevredeki köylerin yıllarca bu değirmeni kullandığını belirtti.

Çarkların durması ve elektrikli değirmenlerin yaygınlaşmasıyla birlikte değirmenin işlevini kaybettiğini ifade eden Durmuş, suyun azlığı nedeniyle artık tahıl öğütemediğini belirtti. Buna karşılık burada geçirdiği zaman onun için yazmaya da bir başlangıç olmuştu: “Şimdi burada defter kalem elimde edebi sözler yazmaya başladım.”

Gün ışığında değirmende çoğu zaman vakit geçiren Durmuş, aklına gelen sözleri defterine geçiriyor ve bu uğraşını dostlarıyla paylaşıyor. Değirminin çevresindeki sohbetleri, yazdığı şiirler köylülerin yanı sıra akademisyenler, öğrenciler ve devlet görevlileri tarafından da ilgi görüyor. Misafirlerini sıcak bir atmosferde ağırlayan Durmuş, semaverde çay eşliğinde sohbetleri sürdürmeyi sevdiğini dile getiriyor: “Buraya gelen arkadaşlarla sohbet ederiz; semaverimizi kaynatır, çaylarımızı içeriz; misafirlerimizi tatlı bir karşılamayla uğurlarız.”

Değirmen ve Aşık Emi’nin sesleri Muhtar Numan Şahin, değirmenin çocukluk yıllarında buğdayı una çeviren ve o dönemde pek çok anının bir araya geldiği mekan olduğunu belirtiyor. Uzun yıllar değirmeni işleten Durmuş’un köyün kültürel değerlerinin gelecek kuşaklara aktarılmasına yaptığı katkıyı vurguluyor. Ayrıca değirmenin doğal güzellikleriyle de dikkat çektiğine işaret eden Şahin, ziyaretçilerin sıkça geldiğini ve burada Aşık Emi’nin deyişlerini dinlediğini kaydediyor.