Andık Mağarası Arkeolojik Kazısında Havran Siyah İncirinin Milattan Önce 6300’e Uzanan İzleri

Balıkesir’in Havran ilçesindeki Andık Mağarası’nda sürdürülen kazı çalışmaları kapsamında, Havran siyah incirinin 8 bin yıllık kalıntılarına ulaşılmıştır. İnönü Mahallesi sınırlarına yakın Kocaçal Tepe’nin İnboğazı mevkisinde bulunan mağara, 1949 yılında Prof. Dr. Kılıç Kökten tarafından keşfedilmiştir. Kazıları, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Derya Yalçıklı ve ekibi yönetmektedir ve bu süreç Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Balıkesir Kuva-yi Milliye Müzesi Müdürlüğü, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi ve Havran Belediyesi’nin ortak destekleriyle yürütülüyor.

Ekip, sabahın erken saatlerinde kazı evinden harekete geçerek arazi aracıyla patikayı aşarak mağaraya ulaşır. Yolun sonunda araçtan inen ekip, suyu eşeğe yükleyip yaklaşık 500 metre ilerideki mağaraya doğru yürür. Dar ve engebeli arazide tek sıra halinde ilerleyen ekipler, finalde 59 metre derinlikte ve birçok galeriden oluşan mağarada çalışmalarını yoğunlaştırır. Keşfedilen yerleşimde seramik kaplar, taş ve kemik aletler dikkat çekerken, duvarlarda dağ zirvesi ve leopar figürlerinin tasviri öne çıkıyor. Bu yılki kazılarda, Havran siyah incirinin bölgedeki varlığının milattan önce yaklaşık 6300 yılına uzandığı saptanmıştır.

“Bu sene gördüğümüz taban düzenlemeleriyle son derece ilginç bulgular elde ettik” diyen Kazı Başkanı Prof. Dr. Derya Yalçıklı, mağaranın uzun süreler boyunca kullanıldığına işaret etti. Giriş bölgesinin hem depolama hem de ritüel amaçlarla kullanıldığına vurgu yapan Yalçıklı, çalışmaların Erken Tunç Çağı’ndan Geç Tunç Çağı’na kadar olan dönemi kapsadığını ifade etti. Ayrıca, Bizans döneminde kısa süreli kullanım izlerinin de bulunduğunu belirtti.

Yaşam birimlerine ait tabanlar ve günlük kullanıma dair kaplar, öğütme taşları gibi buluntular incelendiğinde, bu dönemin metalin yaygın olmadığı bir döneme denk geldiği görüldü. Ekip, bölgenin arkeolojik geçmişi açısından değerli bilgiler sunan katmanlarda ilerlerken, tabakalar arasında seramik kullanılmayan evrelerde bile benzersiz taban düzenlemeleriyle karşılaşıyor. İncir kalıntılarına ilişkin çalışmalar ise Türkiye’nin önemli coğrafi işaretli ürünü Havran siyah incirinin Neolitik dönemden beri bölgede mevcut olduğuna ışık tutuyor.

Karbon-14 analizleriyle incir kalıntılarının milattan önce 6300 yılına tarihlendiği kaydedildi. Havran Belediye Başkanı Emin Ersoy, kazı çalışmalarına destek veren tüm kurum ve ekip arkadaşlarına teşekkür ederken, incir kalıntılarının ortaya çıkması nedeniyle büyük sevinç duyulduğunu belirtti. Ersoy, mağaradan her yıl önceki yıllara ait değerli buluntuların çıkarıldığını ifade etti.

Kaynak: AA