Göbeklitepe’nin Yeni Kazı Alanında 2. Evreye Yönelik Dörtgen Planlı Yapılar Gün Yüzünde

Göbeklitepe’de, dünyanın en eski tapınaklarından biri olarak kabul edilen yerleşimde, çatının kuzey tarafında yeni bir alan üzerinde start alan kazılar, yerleşimin ikinci evresine tarihlenen dörtgen planlı yapıları gün ışığına çıkardı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Geleceğe Miras Projesi kapsamında çalışma yapan Taş Tepeler Projesi Koordinatörü Prof. Dr. Necmi Karul, mevcut çalışmalara paralel olarak yeni alanda da kazıların sürdüğünü belirtti.

Bu sezonda yaklaşık 1500 metrekarelik bir alanın açılan yüzeyi, önceki buluntuların ötesinde, plan ve yerleşim düzeni hakkında hızlı bilgi edinmeyi sağlayan kanıtlar sunuyor. Zeytin ağaçlarının başka bölgelere taşınmasıyla kazı için elverişli bir zemin oluştuğuna dikkat çeken Karul, yeni alanın yüzeyin hemen altında bulunan kalıntıların derinleşen bir çalışma yöntemiyle inceleneceğini söyledi.

İlk bulgular, bölgede konut amaçlı kullanıldığı varsayımını destekliyor; bazı yapıların tabanlarına ulaşılmasıyla yüzeyin altında mimari detaylar da ortaya çıktı. Erozyon nedeniyle duvar üst kotlarının geçmişte aşınması, plan yorumlarına hızlı cevaplar almayı sağlıyor.

Yeni kazı alanında alınan kararlar arasında, etrafındaki gezinti yolunun ziyaretçilerin buluntuları yakından görmesini sağlayacak şekilde düzenlenmesi de bulunuyor. Şu ana kadar elde edilen izlenimler, dikilitaş yoğunluğunun bu alanda azaldığını ve mekanların ağırlıklı olarak konut amaçlı kullanıldığını gösteriyor. Ancak bulgular sadece duvarları açığa çıkararak kesin konuşmaya olanak tanımıyor; toprak örnekleri, mekanların işlevleri hakkında daha ayrıntılı bilgi verecek.

Göbeklitepe’de geçmiş kazılarda kamusal yapılar ile konutların aynı dönemde kullanıldığına dair kanıtlar bulunduğundan, bu yeni bulgular da yerleşimin sadece bir ibadet merkezi değil, insanların yaşadığı bir topluluk olduğunu destekliyor. Taş Tepeler çalışmalarında görülen benzer yerleşim düzenleri, bu alanlarda da süregelen bir mimari bütünlüğü işaret ediyor.

İlerleyen dönemde, yamaç kesimindeki yuvarlak planlı alanlarda yürütülen çalışmalar ve C yapısında tamamlanan güçlendirme çalışmalarının D yapısında da sürmesi planlanıyor; yıl sonunda bu çalışmaların tamamlanması hedefleniyor.