Kök Boya Geleneklerini Yaşatan Şükran Kara: 500’ü Aşan Reçete ve Katalogla Nesillere Miras

Kayseri’nin Sarız ilçesindeki doğuştan sanatçı Şükran Kara, küçüklüğünden beri öğrendiği kök boya yapımını reçete ve kataloglarla gelecek kuşaklara aktarıyor. Kırsal Tekneli Mahallesi’ndeki baba ocağında yalnızca 6-7 yaşlarında başlayan bu uğraş, yıllar geçse de canlılığını koruyor.

Birçok kumaş türünü ve bitkilerin farklı kaynama sürelerini deneyerek 500’ü aşkın renk tonuna ulaşan Kara, kök boya geleneğini unutulmaması adına bu renklerin tariflerini ve kartelasını da hazırlıyor. Profesyonel hayatında 15 yıldır kilim, dokuma ve kök boya işleriyle uğraşan Kara, işin zahmetli yönünü şu sözlerle özetliyor: Yünler mevsiminde kırkılarak ırmakta yıkanır; kurutulur, ince çubuklarla çırpılır; kirmenle eğrilir ve topraktan toplanan bitkilerle doğal boyama gerçekleştirilir.

Kök boyaya olan ilginin son iki yılda belirgin biçimde arttığını ifade eden Kara, usta öğretici olarak da çalıştığını belirtti. Kendi araştırmalarına dayanan bir kitabı olan Kara, Kökten Renge adıyla yayımladığı çalışmasının yanı sıra kumaş kartelası ve reçeteler hazırlıyor. Gelecek nesillere aktarabilmek için bu koleksiyonları oluşturan Kara, artık bu sanata ilginin artmasıyla daha çok gençten haber aldığını dile getiriyor.

Türkiye genelinden ve hatta yurtdışından gelen talep üzerine kök boya reçetelerini paylaştığını söyleyen Kara, Adana ve Kayseri olgunlaşma enstitülerine yönelik çalışmalarını sürdürüyor; Paris’ten de projelere dahil olan kişiler olduğundan bahsediyor. 500’ü aşkın reçetem olduğunu vurgulayan Kara, cevizden kahverengi, karamuk kökünden sarı, ısırgan otundan yeşil ve palamuttan bej gibi çeşitli renkler elde ediyor.

Kök boya yapmayı bir meslek olarak görmediğini belirten Kara, bunu kendi kültürü ve özünün bir ifadesi olarak gördüğünü ifade ediyor. Her bireyin kendi rengini bulduğunu düşünen Kara, tüm gençlere denemelerini, emek ve sabır isteyen bu sanatı sevdikçe aktarmaya devam etmelerini öneriyor. Bu süreçte topladığı bitkileri deneyerek tariflere dönüştüren Kara, kartelasını görselleriyle ve reçeteleriyle zenginleştirdiğini belirtiyor.

Kaynak: AA