Cumalıkızık Köyü Gönüllü Çalışması: Yerel Psikolojik İyi Oluş ve Kültürel Mirasın Sürdürülebilirliği

UNESCO’nun Dünya Mirası Gönüllüleri (WHV) programı kapsamında Cumalıkızık’ta gerçekleştirilen saha çalışması, kültürel mirasın sürdürülebilirliğini yerel toplulukların psikolojik iyi oluşuyla ilişkilendirmeyi hedefleyen bir dizi gözlem ve etkinliği kapsıyor. Çin’den gelen on gönüllünün on gün süren katılımı, Cumalıkızık’ın Osmanlı sivil mimarisinin bozulmadan günümüze taşınan dokusunu derinlemesine incelemeyi mümkün kıldı ve köyün gündelik yaşamında, düğünlerden cenazelere kadar çeşitli anları gözlemlemeyi sağladı.

Bu proje, Bursa Alan Başkanlığı, Bursa UNESCO Derneği, Cumalıkızık Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile yerel paydaşların iş birliğiyle yürütüldü. Gönüllüler, köyün yaşam biçimini, ruh halini ve topluluk ilişkilerini, mevcudiyetleriyle karşılaştırmalı bir şekilde ele aldı; elde edilen sonuçlar UNESCO’ya iletilecek kapsamlı bir rapora dönüştürülecek.

Programın kapanış töreni Cumalıkızık İlkokulu konferans salonunda düzenlendi. IOCP Yönetim Kurulu Üyesi ve Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çiğdem Vatansever, Cumalıkızık’ın geçmişten bugüne taşıdığı yaşam biçimlerini ve kültürel mirası üzerinde durdu. Yaşam biçimi ve topluluk ilişkileri üzerinde odaklanmanın, köylüler için psikolojik sağlık ve aidiyet duygusunu güçlendireceğini vurguladı: “Cumalıkızıklılar kendilerini iyi hissetmedikçe bu mirasın refah ve umut getirdiğini hissetmeyeceklerdir.”

Vatansever, programın içeriğine dair açıklamalarında, UNESCO’nun on yıllık gönüllülük çabalarının bu kez 2026’da yürütülen Uluslararası Gönüllülük Yılı çerçevesinde 10 gün boyunca gerçekleştirildiğini belirtti. Gönüllüler yalnızca bilgi toplamakla kalmadılar; köyle tanıştılar, onları dinlediler, onlar için bağ kurdular ve gönüllülüğün gerçek anlamını yerinde deneyimlediler.

“Halkın yaşam biçimini dünyaya taşıyacak projelerin faydalarını görmeyi bekliyoruz” diyen Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan, çalışmanın çıktılarının uluslararası platformlarda paylaşılacağını ve karşılaşılan sorunların çözümlerinin geniş kitlelerle paylaşılacağını ifade etti. Ayrıca Cumalıkızık’ın mirasının gelecek nesillere sadece mimariyle değil, kültürel dokusuyla da aktarılmasının önemine dikkat çekildi.

Bursa UNESCO Derneği’nin Kültürel Miras ve Cumalıkızık Çalışma Grubu Başkanı Bülent Uysal, programın somut ve somut olmayan kültüre en yüksek katkıyı sunacağına inandığını belirtti. Projede yer alan tüm Cumalıkızıklılar için farkındalık çalışmaları yürütüldü ve gönüllülerin sahada geçirdiği günlerde topluluğun ruh haline ilişkin yerinde gözlemler yapıldı. Katılımcılara sertifikalar takdim edildi ve proje kapsamında katkıda bulunanlara plaketler sunuldu.

Projenin yürütüm süreci boyunca yerel yetkililer tarafından destek sağlandı: Yıldırım Kaymakamı Metin Esen ve Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Kevser Öztürk, emek ve iş birliğine teşekkür plaketiyle onurlandırıldı.