Sümela Manastırı: Restorasyon ve Ziyaretçi Akışıyla Yeniden Gün Yüzüne Çıkan Tarihin İzi

Trabzon’un Maçka ilçesinde, Altındere Vadisi’nin eteklerinde Karadağ’ın görkemli manzarasına karşı inşa edilen Sümela Manastırı, kaya yüzeyine oyularak yaptırılmış bir tarih mirası olarak ziyaretçilerini karşılıyor. Ziyarete kapatıldığı dönemlerden sonraki restorasyon süreci, çevre düzenlemesi ve jeolojik-jeoteknik çalışmalarla ilk etapta avluya kadar olan bölümün; ardından manastırın yüzde 65’lik kısmının ve iç avluyu kapsayan üçüncü etabın tamamlanmasıyla yeniden açılımını simgeledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yönlendirdiği çalışmalar, yaklaşık beş yıl süren bekleyişin ardından etap etap açılan yapı için güvenlik önlemlerini de beraberinde getirdi. Kaya düşmelerine karşı alınan önlemler kapsamında kayalıklar çelik halatlarla sabitlenip kayatutu bariyerler kuruldu; böylece ziyaretçilerin güvenliğiyle ilgili riskler azaltıldı. 1 Mayıs 2022 tarihinde resmi olarak tekrar ziyarete açılan manastır, UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi’nde uzun süredir yer alırken bölgenin tarih, kültür ve doğa turizmine katkısını sürdürüyor.

Manastıra yönelik ziyaretçi sayıları 2021-2025 yılları arasında artış gösterirken, 1 Ocak-31 Mayıs 2026 arasında 128 binin üzerinde Türk ve yabancı gezgin bu mirası görmek için alana akın etti. Bilimsel veriler ve koruma kurulları kararlarına bağlı olarak gerçekleştirilen son bakım çalışmaları, 8-16 Haziran 2026 tarihlerinde yürütülerek iç ve dış avlulardaki kaya yüzey temizliği, bozulmuş yürüyüş yollarının onarımı ve çatı örtülerinin yenilenmesini kapsadı. Ekiplerin çalışmaları tamamlandığında, ziyaretçiler yine güvenli bir şekilde mekanın tadını çıkarmaya devam etti.

İlgi ve öneriler – Antalya’dan bölgeye tur düzenleyen firmaların temsilcileri, Sümela Manastırı’nı her yıl yüzlerce ziyaretçiyle buluşturduklarını ifade etti. Mimarisiyle dikkat çeken yapı, dünyanın pek çok ülkesinden misafir ağırlıyor. Ziyaretçiler, Karadeniz’in serin havasını ve doğal güzelliklerini deneyimlemeyi sürdürürken, bölgenin turizm potansiyelinin daha da genişlemesi için yabancı ziyaretçilere yönelik farkındalık çalışmalarının artırılmasının faydalı olacağı görüşünde. Ayrıca ziyaretçiler için manastırın görsel ve mimari değerlerinin korunması adına duyarlı davranışların sürdürülmesi önem taşıyor. Bu çerçevede, bölgenin doğal ve kültürel mirasını keşfetmek için gelenler, rehberli turlar ve güvenlik talimatlarına uymaya özen gösteriyorlar.