Kelaynak Üretme İstasyonu’nda Bu Yıl 66 Yavruyla Göç Seferleri Güçleniyor

Şanlıurfa’nın Birecik ilçesindeki Kelaynak Üretme İstasyonu, koruma programları kapsamındaki çabalarla bu yıl 66 yeni yavruya ev sahipliği yaptı. Başlangıçta sadece 2 erişkin ve 9 yavrudan oluşan popülasyon, zamanla yapılan çalışmalarla modern üretme yöntemleriyle güçleniyor. Üreme dönemi sonrası kelaynaklar yeniden istasyon içindeki kontrollü alanlara alınırken, doğaya salınan bireyler için yıl boyunca izleme sürüyor.

İstasyonda yürütülen çalışmalar, türün hem Türkiye’de hem de dünyada nesli tehdit altında olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Fas ve Türkiye’deki iki ayrı popülasyona ulaşan kelaynaklar, geçmişte Güneydoğu Anadolu bölgesinin geniş alanında görülebilirken günümüzde sadece Fırat Nehri kıyısındaki Birecik’te yaşamlarını sürdürüyorlar. Yetkililer, erişkinlerde baştaki tüylerin dökülmesi ve kanatlarda parlak zümrüt-yeşili ile mor-kavuniçi tonlarının belirginleşmesiyle ayırt edici özelliklerin ortaya çıktığını anlatıyorlar.

Günlük bakımda özel bir yem karışımı kullanılan kuşlar, solucanlar ve böcekler gibi doğal avlarla da besleniyor. Eşey tayinleri laboratuvar ortamında kan örnekleriyle yapılıyor ve her gün uygulanan beslenme programı özenle sürdürülüyor. Bu yıl içinde kelaynaklar 14 Şubat’ta doğaya salındı ve verimli bir üreme dönemi geçirildi. 2026 yılında toplam 66 yavru doğaya kazandırıldı.

Yeni doğanların tüm ölçümleri yapıldı ve cinsiyet tayini için kan örnekleri alındı. Şu anda kontrollü alanda 334 kelaynak kuş bulunuyor; popülasyonun sağlıklı ilerlemesi için bakım ve gözetim programı aralıksız sürüyor. 2021’den bu yana göç için salınan kuşların sayısı 15’ten 45’e kadar çıktı; 2023 ve 2024 yıllarında 30’ar kuş, 2025’te ise 45 kelaynak doğaya salındı. GPS takibiyle izlenen en hareketli örnekler arasında, 2023’te üç kuşa GPS cihazı takıldı ve Suudi Arabistan’ın Riyad yakınlarından sinyal alınabildi. 2025 yılı için göçe hazırlanan iki kelaynağın konumları ise İran ve Irak üzerinden takip ediliyor.