Elbistan’da 70 Yıllık Demircilik Hikayesi: Ahmet Çanak ve 200’ü Aşkın Çırakları

Elbistan’ın kalbinde, 80 yaşında olmasına rağmen mesleğini ilk günkü heyecanla sürdüren usta demirci Ahmet Çanak, çocukluğundan beri yetiştirdiği 200’ü aşkın çırakla demircilik sanatını geleceğe taşıyor. Dedelerinden ve babasından miras kalan nalbantlık geleneğini bugün de yaşatan Çanak, genç yaşlarda babasının karşısındaki demircileri izleyerek bu zanaata yöneldi ve zamanla kendi atölyesini kurdu.

Askere dönüşünden sonra kurduğu atölyesinde balta, nacak, keser, orak ve çapa gibi pek çok el aletini üreterek bölge halkının ihtiyaçlarını karşılamaya devam etti. Yaşına rağmen demir ocağının başından ayrılmayan Çanak, gençlere yol gösteren bir öğretmen gibi çalışarak Elbistan çevresinde demircilik kültürünün yaşatılmasına katkı sağlıyor.

AA muhabirine ömrünü bu mesleğe adadığını anlatan Çanak, çocukluk anılarının babasının nalbant dükkanında geçtiğini hatırlatıyor: “Ayaklarım yere değince demircilik merakım daha da ağır bastı. Dükkanın karşısında bulunan demirci komşularını izlemek bana ilham verdi; ustam olmadı ama bu işi öğrendim.” Oğulları da kendisi gibi demircilik mesleğini seçti; dört erkek çocuktan ikisi kendi atölye ve tezgahlarıyla çalışıyor. Geri kalanları ise daha farklı kariyerler tercih etti.

“Bu bölgede ne kadar demirci varsa ben onları yetiştirdim” diyen Çanak, tezgahında 200’den fazla çırak çıkardığını belirtiyor. Yetiştirdiği ustalar farklı şehirlerde çalışıyor; bazıları yanına uğrayıp helallik alıp gidiyorlar, döndüklerinde ise yeniden selamlaşıyoruz.

Geçmişte dükkanında çok sayıda çırak bulunan bir ortamın bugün bile hatırlandığını söyleyen Çanak, “Eskiden 13-14 çırak yanımda çalışırdı; askerliklerine kadar onların yetişmesi için atölyemde kalırdım.” diyor. Modern teknolojinin demircilik üzerindeki etkisini ise şu sözlerle özetliyor: “Artık çarka verdiğimiz şekillerle çalışıyoruz; eskiden üç kişiyle şekil verirdik. Şimdi talep azaldı ama üretim bitmedi. Özellikle pancar ekimiyle bağlantılı olarak yılda binlerce çapa ve orak üretimi yapılırken, fabrikasyon malzemeler bu ihtiyacı azaltıyor.” Çanak, demirciliğin sadece bir zanaat değil, aynı zamanda bir kültürel miras olduğuna dikkat çekiyor: “Bu sanat, peygamber mesleği olarak bilinir. Gençler bu işe pek ilgi göstermese de ben 70 yıldır demire şekil vermeye ve bu mirası yaşatmaya devam ediyorum.”

Kaynak: AA / Sinan Doruk