Midyat’ta Yazıtlı Taş Bloklar: En Eski Yazıtın 722 Yılına İlişkin İlk Bulgular ve Mardin Müzesi’ne Taşınması
Midyat’taki yazıtlı taş blokların 722 yılına ilişkin ilk bulguları ve Mardin Müzesi’ne taşıma süreci hakkında kapsamlı bir özet
Midyat ilçesinde parke taşı döşeme çalışmaları sırasında ortaya çıkan ve üzerinde yazıt bulunan iki taş blok ile bir dizi arkeolojik bulgu, uzman ekipler tarafından titizlikle incelenerek Mardin Müzesi’ne nakledildi. Kırsal Ortaca Mahallesi’nde iş makinelerinin zemin düzeltme çalışmaları sırasında bulunan 11 taş blok, korunması amacıyla uzmanlar eşliğinde yeniden değerlendirilmek üzere güvenli alanda toplandı.
Taş blokların üzerinde yer alan Süryani yazıların hangi döneme ait olduğunu belirlemek amacıyla yapılan incelemede, çoğunlukla 8. ile 14. yüzyıllar arasına işaret eden bulgular kaydedildi. Bloklar, Mor Aday Kilisesi bahçesinden çıktıkları bilgisinin doğrulanması sonrasında Mardin Müzesi bünyesine götürüldü ve sergileme çalışmalarının ardından ziyaretçilere sunulacak.
Uygulama ekiplerinin ifadelerine göre, yaptıkları değerlendirmelerde bazı blokların mezar taşı olarak kullanıldığına dair kanıtlar da bulundu. Bu yazıtlar arasında Mor Aday Kilisesi ile ilişkilendirilen isimlerin yer aldığı ve üzerinde Süryanice Estarngoelo formunda kayıtların bulunduğu belirtildi. En erken yazıtın 722 yılını işaret ettiği ve 1083 Yunan yılına denk geldiğinde miladi olarak 722’ye karşılık geldiği ifade edildi.
Turizm açısından değer kazanması beklenen bu buluntular için koruma altına alınan alan; bölgede daha geniş arkeolojik çalışmaların yapılmasına olanak sağlayacak. Adem Coşkun, taş blokların Mor Aday Kilisesi’nin bahçesine ait olabileceğini ve bazı yazıtların 4. veya 5. yüzyıla kadar uzanıyor olabileceğini belirtti. Ayrıca 1911 yılında Gertrude Bell arşivlerinde kiliseye ait fotoğrafların bulunduğunu, sözlü tarih çalışmalarına göre ise harabelerin 1960’lı yıllara kadar görülebildiğini aktardı.
Mahalle halkı da taş blokların bulunduğu alanın arkeolojik kazılarla gün yüzüne çıkarılmasını ve turizme kazandırılmasını talep etti. Bölgedeki araştırmalar, uzun geçmişe sahip olan bu medeniyetlerin izlerini gün yüzüne çıkarmayı hedefliyor.