Aspendos’ta Nehir Tanrısı Mozaik Keşfi: Saz Yaprakları ve Balıklarla Zenginleşen Anlatı

Aspendos’taki arkeolojik çalışmalarda, mozaik sanatında nadir görülen bir betimleme gün yüzüne çıktı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın açıklamasına göre, Tiyatro Caddesi’nin Doğu Meydanı yakınında yürütülen kazılar, meydan ile doğu surları arasındaki alanda yaklaşık 6×25 metre ölçülerinde mozaik kaplı bir mimari yapı ortaya koydu. İlk bulgular, yapının MS 3. yüzyıl başlarında havuz olarak inşa edildiğini gösteriyor. Şu ana kadar kazısı tamamlanan yaklaşık 6×7,5 metrelik bölümde açığa çıkarılan mozaik taban, kazı ilerledikçe daha geniş bir alanda devam edecek gibi görünüyor. Yapının MS 262 depremi sonrasında iç duvarlarla bölünerek farklı mekânlara ayrıldığı değerlendiriliyor. Gün yüzüne çıkarılan ilk pano geometrik desenlerden, ikinci pano ise merkezinde figüratif bir betimlemeden oluşuyor. İkonografik özellikler ve benzer örnekler ışığında tasvir edilen figür, Aspendos’un can damarı olan Eurymedon Nehri’ni simgeleyen “Aspendos Nehir Tanrısı Genç Eurymedon” olarak tanımlanıyor.

Mozaikteki ana öğeler— Nehir Tanrısı, başında ve elinde saz yapraklarıyla resmedilmiş. İçinden akan suyu betimleyen amphora’ya yaslanmış olan figürde, nehirde karşılıklı yüzen balıklar kompozisyonu canlandırıyor ve su dünyasının zenginliğini yansıtıyor. Bu mozaik, hem bilimsel hem de kültürel açıdan değer taşıyor ve Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatına dair önemli veriler sunuyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, konuyla ilgili sanal hesaplarından yaptığı açıklamada, Aspendos’ta yürütülen kazıların Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatını aydınlatacağını belirtti. Tiyatro Caddesi’nde bulunan mozaik, merkezi figürü olan Genç Eurymedon ile su, bereket ve yaşamı anlatan tasvirleri içeriyor. Saz yaprakları, amphora ve balık figürleriyle zenginleşen kompozisyon, renk geçişleri ve yüksek işçilik kalitesiyle öne çıkıyor ve nadir görülen nehir tanrısı betimlemesinin bir örneği olarak dikkat çekiyor. Bu keşif, Aspendos’un sanatsal zenginliğini ortaya koymasının ötesinde, Roma Dönemi Anadolu mozaik sanatına ilişkin bilimsel verileri de güçlendiriyor. Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün uzmanları, kazı ekibi ve emeği geçen herkese teşekkür edildi.