Güngören’deki Tarihi Su Değirmeni ve Kuşaklar Boyunca Sürdürülen Miras

Toros Dağları’nın kar sularıyla çalışan yaklaşık iki asırlık bir değirmen, Mersin’in Anamur ilçesine bağlı Güngören Mahallesi’nde hâlâ dönüyor. Dededen toruna aktarılan bu miras, mısır ununu doğal yöntemlerle öğüterek Anadolu’nun köklü üretim geleneğini gelecek nesillere taşıyor.

Mahalleye özgü bu değirmenin çarkları, yağışların ardından yeniden güçlenen suyla birlikte tekrar çalışmaya başlıyor. Uzun yıllardır “Gezgin Onur” olarak bilinen Onur Çınar, çocukluğundan bu yana içinde yaşadığı değirmeni büyük fedakarlıkla işletiyor. Ailesinden kalan bu tarihi mirası korumanın yanı sıra, bunun sadece kendilerine ait olmadığını, bölgenin ortak kültürel hafızasının bir parçası olduğunu ifade ediyor. Çınar, “Bu değer, dededen miras kaldı; ben devraldım ve inşallah sonraki nesillere de aktaracağım” sözleriyle duygularını paylaşıyor. Burada hem vatandaşlarımızın ürünlerini öğütlüyoruz hem de bu kültürün kaybolmaması için mücadele ediyoruz.”

Geçmişte Güngören’e bağlı köyde üç ayrı su değirmeni bulunurmuş; şimdi ise iki devreye giren değirmen ayakta. Mahalle muhtarı Murat Tere, eski günleri anarken üretimin ve buluşmanın merkezinin bu değirmenler olduğunu belirtiyor. “Yıllar önce köyümüzde yüzlerce ton mısır üretilirdi; değirmenlerin önü uzun kuyruklara sahne olurdu. İnsanlar sıra beklerken sohbet eder, çay kahveyle vakit geçirirdi; burası aynı zamanda sosyal yaşamın da merkeziydi.”

Ancak göç ve kuraklık, bölgenin sosyoekonomik yapısını kökten etkiledi. Genç nüfusun azalması, tarımsal üretimin gerilemesiyle birleşince değirmenlerin geleceği de belirsizleşti. Mahallede yaklaşık 140 hane bulunuyor ve nüfus yaklaşık 330 civarında seyrediyor; su kaynaklarının yetersizliği ve tarımsal faaliyetlerin düşmesi, gençleri köyden uzaklaştırıyor.

“Bu değirmenler köyün hafızasıdır” diyen Tere, geçmişte Güngören ve çevresinde çok sayıda su değirmeninin bulunduğunu, ilgisizlik ve göç nedeniyle çoğunun yok olduğunu hatırlatıyor. Şu anda ayakta kalan iki değirmenin korunması, köyün tarih ve kültür mirasının yaşatılması açısından büyük önem taşıyor. Değirmende yalnızca mısır değil, geçmişin emeği ve üretim gelenekleri de öğütülüyor. Dededen toruna uzanan bu miras, bugün Onur Çınar’ın özverisiyle yaşıyor ve Güngören Mahallesi’nde kültürel hafızanın canlı kalmasının simgesi olarak görülmeye devam ediyor.”

Kaynaklar: İhlas Haber Ajansı, Haberler.com